Türkiye’nin önemli çeltik üretim merkezlerinden Samsun’da üreticilerin, hasat döneminin ortasında TMO’dan gelecek alım fiyatını beklediği belirtildi. Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Samsun Şube Başkanı Havva Yurdunuseven Bayzat, Samsun’da 231 bin dekar alanda yaklaşık 183 bin ton çeltik üretildiğini belirterek, üreticilerin büyük bir belirsizlik ve ekonomik çıkmazla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Bayzat, TMO’nun henüz çeltik alım fiyatını açıklamamasının piyasadaki belirsizliği artırdığını ifade ederek, devlet kurumunun sessizliğinin üreticiyi serbest piyasa aktörlerinin belirlediği fiyatlarla karşı karşıya bıraktığını savundu.
Çeltik üreticisinin bu sezon mazot, gübre, tohum, ilaç ve sulama elektriği gibi temel girdilerde yüzde 100’ü aşan maliyet artışlarıyla karşı karşıya kaldığını belirten Bayzat, maliyetlerin bu seviyeye yükselmesine rağmen TMO tarafından fiyat açıklanmamasının tüccarın alım fiyatlarını maliyetlerin altına çekmesine zemin hazırladığını söyledi. Bayzat, borçlarını ödemek isteyen üreticilerin ürünlerini zararına satmak zorunda kaldığını dile getirdi.
“İTHALAT SİLAHI YERLİ ÜRETİCİYİ VURUYOR”
Bayzat, hasat döneminde ya da hemen öncesinde gerçekleştirilen kontrolsüz çeltik ve pirinç ithalatının yerli üreticinin ürün fiyatını baskıladığını savundu.
İthalat politikalarının yabancı çiftçiyi desteklerken Samsun’daki ve Türkiye’deki üreticileri zor durumda bıraktığını belirten Bayzat, ithalatın kısa vadeli bir çözüm olarak görülmesine rağmen uzun vadede yerli çeltik üretimini tehdit ettiğini ifade etti.
Tarlada üreticiden düşük fiyatlarla alınan çeltiğin marketlerde tüketiciye yüksek fiyatlarla ulaştığını belirten Bayzat, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının ne çiftçiye ne de vatandaşa yarar sağladığını söyledi.
Bayzat, söz konusu farkın aracılara, büyük tedarikçilere ve zincir marketlere gittiğini savunarak, çiftçinin yeterli kazanç sağlayamadığını, tüketicinin ise temel gıda ürünlerinden biri olan pirinci yüksek fiyatlarla almak zorunda kaldığını belirtti. Aracılık sistemi ve piyasanın yeterince denetlenmemesinin üreticinin emeğini olumsuz etkilediğini kaydetti.
ZMO SAMSUN ŞUBESİNDEN ACİL ÇAĞRI
ZMO Samsun Şube Başkanı Bayzat, TMO’nun üreticiyi zarara uğratmayacak ve refah payı içerecek çeltik taban fiyatını derhal açıklaması gerektiğini söyledi.
Fiyat açıklamasında yaşanacak her gecikmenin üreticinin tarımsal üretimden uzaklaşmasına neden olabileceğini belirten Bayzat, hasat döneminde çeltik ve pirinç ithalatının tamamen durdurulması gerektiğini ifade etti.
Bayzat ayrıca yerli üreticinin gümrük vergileri ve doğru tarım politikalarıyla korunmasını, üretici ile tüketici arasındaki tedarik zincirinin denetlenmesini ve aracıların ile zincir marketlerin haksız kazanç elde etmesinin önüne geçilmesini istedi.
Bayzat’ın açıklamaları, TMO’nun çeltik alım fiyatını henüz açıklamadığı bir dönemde Samsun’daki üreticilerin yaşadığı fiyat belirsizliğine ilişkin çağrı olarak gündeme geldi.
