Kemalpaşa’da çay üreticiliği yapan kadınlar, üretim maliyetlerinin yanı sıra kota ve kontenjan uygulamalarının da kendilerini zorladığını ifade etti. Üreticiler, ÇAYKUR tarafından uygulanan kota nedeniyle ellerindeki çayın bir bölümünü özel sektöre vermek zorunda kaldıklarını, özel sektörde ise ödemelerin zaman zaman geciktiğini dile getirdi.
Çay üreticisi Fatma Altınkaya, çaydan elde ettikleri gelirin üretim giderlerini karşılamakta zorlandığını belirterek, işçilik, çay temizleme ve gübre masraflarının kazancı erittiğini söyledi. Altınkaya, alım yerinde tartım sırasında çuval veya bez masrafı adı altında üründen kesinti yapıldığını da ifade etti.
GENÇLER ÇAYDAN UZAKLAŞTI, YAŞLILAR HASAT YAPAMIYOR
Kemalpaşa’da nüfusun önemli bölümünün yaşlılardan oluştuğunu belirten Altınkaya, gençlerin çalışmak için bölge dışına gittiğini ve çay tarımına yönelmediğini söyledi. Yaşlı üreticilerin de çay toplayamadığını belirten Altınkaya, bu nedenle üreticilerin işçi tutmak zorunda kaldığını ifade etti.
Altınkaya, çayın toplanması ve temizlenmesi için işçi çalıştırmanın üreticinin gelirini ciddi şekilde azalttığını belirterek, kendi çayını toplayan üreticinin daha fazla kazanç elde edebildiğini, ancak işçi çalıştırmak zorunda kalanların gelirinin önemli bölümünü işçilik giderine ayırdığını söyledi.
İşçilik maliyetinin ton başına 13 bin liraya kadar çıktığını belirten Altınkaya, işçi bulamayan veya yaşlı olduğu için hasadı kendisi yapamayan üreticilerin bu maliyetle karşı karşıya kaldığını dile getirdi.
KOTA NEDENİYLE ÇAYIN BİR BÖLÜMÜ ÖZEL SEKTÖRE GİDİYOR
ÇAYKUR’un uyguladığı kota nedeniyle üreticilerin belirli miktarın üzerindeki çaylarını özel sektöre vermek zorunda kaldığını belirten Altınkaya, kotanın 3 ton olması halinde bunun üzerindeki ürünlerin özel sektöre yönlendirildiğini söyledi.
Özel sektöre verilen çayın fiyatının daha düşük olduğunu ifade eden Altınkaya, üreticinin ürününü satabilmek için bu seçeneğe mecbur kaldığını belirtti.
“ÇAY İŞÇİYE GİDİYOR, BİZE HİÇBİR ŞEY KALMIYOR”
Bir başka çay üreticisi de işçilik ve gübre maliyetlerinin kazançlarını büyük ölçüde tükettiğini söyledi. Üretici, işçiye 14 bin lira ve ayrıca yemek ücreti verdiklerini belirterek, üretimden kendilerine neredeyse hiçbir şey kalmadığını ifade etti.
Aynı üretici, özel sektöre verilen çayın parasının da hemen ödenmediğini belirterek, bazı firmaların ödemeyi 15 gün veya bir ay sonrasına bıraktığını söyledi. Üretici, ürünü özel sektöre vermek zorunda olduklarını ve bu nedenle ödeme için beklemek durumunda kaldıklarını dile getirdi.
Günlük işçilik maliyetinin de yüksek olduğunu belirten üretici, çay temizlemek için bir işçiye günlük 12 bin lira ödediklerini söyledi. Evde yardımcı olacak kimselerinin bulunmadığını, yaşlı olduklarını ve bu nedenle işçi çalıştırmak zorunda kaldıklarını ifade etti.
“ÖNCEDEN HER ŞEYİMİZ YOKTU AMA HER ŞEYİMİZ VARDI”
Bir başka üretici ise geçmiş yıllarla bugünkü ekonomik koşulları karşılaştırdı. Çay üretimini geçmişte de yaptıklarını, şimdi de sürdürdüklerini belirten üretici, çocuklarının artık çayları topladığını söyledi.
Üretici, geçmişte maddi imkanlarının sınırlı olmasına rağmen ihtiyaçlarını karşılayabildiklerini ifade ederek, bugün ellerinde daha fazla imkan bulunmasına karşın elde ettikleri parayı kullanamadıklarını dile getirdi.
