Yüksek enflasyon ve artan yaşam maliyetleri, emeklilerin bir bölümünü yeniden çalışma hayatına yöneltiyor. Çalışmaya devam eden emeklilerin hastalık, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle rapor almaları durumunda Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) geçici iş göremezlik ödeneği alıp alamayacakları ise çalışma statülerine göre belirleniyor.
SGK uzmanı İsa Karakaş, ilk sigortalılık başlangıcı Ekim 2008’den önce olan ve emekli olduktan sonra özel sektörde yeniden çalışmaya başlayanlar için iki temel seçeneğin bulunduğunu belirtti.
EMEKLİ AYLIĞINI KESTİRENLER RAPOR PARASI ALABİLİYOR
Emekliler, aylıklarını kestirerek tüm sigorta kollarına tabi biçimde çalışmayı tercih edebiliyor.
Karakaş, bu durumda hastalık nedeniyle yetkili hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alınması hâlinde geçici iş göremezlik ödeneğinin üçüncü günden itibaren ödendiğini belirtti.
İş kazası veya meslek hastalığında ise bekleme süresi uygulanmıyor ve ödeme ilk günden itibaren başlıyor.
SGDP İLE ÇALIŞANLARA HASTALIK ÖDENEĞİ VERİLMİYOR
Emekli aylığını almaya devam ederek özel sektörde Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında çalışanlar için farklı kurallar uygulanıyor.
Karakaş, bu kapsamdaki emeklilere hastalık ve analık sigortası kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği verilmediğini belirtti.
Ancak SGDP’ye tabi çalışan bir emeklinin iş kazası geçirmesi veya meslek hastalığına yakalanması hâlinde ilk günden itibaren iş göremezlik ödeneğine hak kazanabildiğini ifade etti.
BAĞ-KUR EMEKLİLERİNDE FARKLI UYGULAMA
Şirket ortağı veya kendi iş yerinin sahibi olan Bağ-Kur emeklileri, emekli aylıkları kesilmeden ticari faaliyetlerini sürdürebiliyor.
Bu nedenle emeklilik sonrası çalışma statüsü, sosyal güvenlik hakları açısından farklı sonuçlar doğuruyor.
MALULLÜK AYLIĞI ALANLAR SGDP İLE ÇALIŞAMIYOR
Malullük aylığı alanlara ilişkin uygulama da diğer emeklilerden farklılık gösteriyor.
Karakaş, malullük aylığı alanların aylıklarını kestirmeden yeniden çalışamayacağını ve SGDP’ye tabi çalışmanın bu kişiler açısından mümkün olmadığını belirtti.
Malullük aylığını kestirerek yeniden çalışmaya başlayanlar ise hastalık hâlinde üçüncü günden, iş kazası veya meslek hastalığında ilk günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyor.
Engelli emeklilik aylığı alanların SGDP kapsamında çalışabildiği belirtildi. Yurt dışında yabancı ülke mevzuatına göre çalışmaya başlayanların malullük aylıkları da kesiliyor.
KAMUDA ÇALIŞAN EMEKLİLER İÇİN DE AYRI KURAL VAR
Kanundaki istisnalar dışında genel bütçeli kurumlarda, belediyelerde, kamu iktisadi teşebbüslerinde ve sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamuya ait kurumlarda emekli aylığı kesilmeden çalışılamıyor.
Kamuda 4/1-a kapsamında sigortalı çalışan emekliler, hastalık hâlinde üçüncü günden itibaren; iş kazası ve meslek hastalığında ise ilk günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyor.
HEM EMEKLİ AYLIĞI HEM RAPOR PARASI HER DURUMDA MÜMKÜN DEĞİL
Emekli aylığını kestirerek tüm sigorta kollarına tabi çalışanlar, hastalık durumunda rapor parasından yararlanabiliyor. Aylığını almaya devam ederek SGDP kapsamında çalışanlar ise olağan hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği alamıyor.
SGDP kapsamında çalışan emeklilerin rapor parası hakkı, iş kazası ve meslek hastalığı durumlarında devam ediyor.
