Birgün'den Havva Gümüşkaya'nın haberine göre; yurttaş yüksek vergi yükü ve hayat pahalılığıyla karşı karşıya kalırken kamu bütçesinden ilk sekiz ayda faize yaklaşık 2 trilyon TL, uçak kiralamalarına 5,8 milyar TL, örtülü ödeneğe ise 12,4 milyar TL aktarıldı.
Ağustosta 12,9 milyar TL fazla veren merkezi yönetim bütçesi, yılın sekiz ayında 1,3 trilyon TL açık verdi.
Ağustos ayında merkezi yönetim bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 28,5 oranında artarak 1 trilyon 655 milyar TL’ye, bütçe harcamaları yüzde 37,8 oranında yükselerek 1 trilyon 642 milyar TL’ye ulaştı. Böylece bu dönemde merkezi yönetim bütçesi 12,9 milyar TL fazla verdi. Geçen yılın aynı ayında bütçe fazlası 96,7 milyar lira olarak gerçekleşmişti.
Ocak-Ağustos döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 12 trilyon 162,7 milyar TL, bütçe gelirleri 10 trilyon 854,7 milyar TL ve bütçe açığı 1 trilyon 308,1 milyar TL oldu.
Aynı dönemde faiz dışı bütçe giderleri 10 trilyon 174,6 milyar TL ve faiz dışı fazla ise 680 milyar TL olarak gerçekleşti.
Son açıklanan Orta Vadeli Program’da 2026 yılında bütçe açığının 2,6 trilyon TL olarak gerçekleşmesi tahmini yer almıştı.
FAİZ HARCAMASI 2 TRİLYONA ULAŞTI
Bütçede faiz giderleri yavaşlasa da baskı yapmaya devam ediyor. Ocak-Ağustos döneminde Hazine, 1 trilyon 988,1 milyar liralık faiz harcaması gerçekleştirdi. Faiz harcaması önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 39,4 artış gösterdi. Böylece ilk sekiz ayda günde yaklaşık 8 milyar 875 milyon TL faiz için harcandı.
Kamunun konuk ağırlama, toplantı ve organizasyon harcamaları için kullandığı ‘Temsil ve Tanıtma’ kaleminde yılsonu için öngörülen harcamanın yüzde 69,3’ü Ocak-Ağustos döneminde tüketildi. Ağustos itibarıyla 1 milyar 353 milyon TL’lik temsil ve tanıtma harcamasına imza atıldı. Daha çok iktidarın siyasi faaliyetler için kullandığı bir kalem olarak öne çıkan ve seçim döneminde rekor harcamalara imza atılan temsil ve tanıtma giderlerinde sadece ayda ortalama 169,2 milyon liralık harcama kaydedildi.
OVP sunumunda kamuda tasarruf genelgesiyle ciddi tasarruf sağlandığını iddia eden Şimşek, 2025 yılında sözleşmesi sona eren kiralık araçların yenilenmesi sırasında yeniden kiralanan araç sayısının yüzde 21 azaltıldığını açıklamıştı. Ancak bütçe verilende tasarruf genelgesi kapsamında alınan ve kısıtlanması öngörülen taşıt kiralama giderinin zamanla uçak kiralamalarına kaydığını, kamunun ‘İtibardan tasarruf olmaz’ anlayışının artık hava taşıtlarında sürdüğünü ortaya koydu. Ocak-Ağustos döneminde 4 milyar 122 milyon lira taşıt kiralama bedeli olarak, 5 milyar 844 milyon liralık harcama ise hava taşıtı kiralama bedeli olarak kaydedildi. Sadece Ağustos ayında 2 milyar 662 milyon liralık uçak kiralama harcaması gerçekleşti. Ocak-Ağustos döneminde gerçekleşen 25 milyar 712 milyon liralık kiralama harcamasının yüzde 39’unu taşıt ve uçak kiralamaları oluşturdu. Ağustos ayında 2 milyar 153 milyon liralık taşıt alımına imza atıldı. Böylece Ocak-Ağustos dönemindeki taşıt alımları 3 milyar 882 milyon lirayı buldu. Sekiz ayda yapılan taşıt alımlarının 694,6 milyar lirasını kara taşıtı alımları oluştururken hava taşıtı alımları 1 milyar 217 milyon liralık harcama ile taşıt alımlarında öne çıktı. Hava taşıtı alımlarının 1 milyar 217 milyon liralık bölümü ise Ağustos ayında gerçekleşti.
Öte yandan AKP’li yıllarda özelleştirme tercihinin sonucu olarak elden çıkartılan kamuya ait hizmet binaları nedeniyle kamu kurumları kiracı haline gelmesi ile artan hizmet binası kira giderlerine Ocak-Ağustos döneminde 3 milyar 547 milyon TL aktarıldı. Kira giderlerinin yaklaşık yüzde 14’ünü hizmet binası kiraları oluşturdu.
ÖRTÜLÜ HARCAMASI 12 MİLYAR LİRAYI AŞTI
Cumhurbaşkanının harcama yetkisinde olan ve örtülü ödenek olarak da bilinen gizli hizmet giderleri kaleminden sadece Ağustos ayında 1 milyar 477,9 milyon liralık harcama yapıldı. Ocak-Ağustos dönemindeki harcama 12 milyar 398 milyon lirayı buldu. Geçen yılın aynı döneminde örtülü ödenek harcaması 8 milyar 436 milyon lira düzeyindeydi. Örtülü ödenek harcamasında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 68 oranında artış yaşandı.