Türkiye finans piyasalarında son dönemde yaşanan fon krizini analiz eden Bloomberg, Tera Yatırım üzerinden dikkat çeken değerlendirmelere yer verdi. Uğur Yılmaz ve Kerim Karakaya imzalı analizde, kısa sürede hızlı büyüyen Tera’nın hedefleri, fonlarındaki yoğunlaşmış pozisyonlar ve son gelişmelerin finans piyasalarına etkileri ele alındı.
Bloomberg, Tera Portföy bünyesindeki fonlarda yaklaşık 680 milyar liralık varlığın tasfiye sürecine girdiğini ve şirketin üst düzey yöneticilerinden birinin gözaltına alındığını aktardı.
TERA’NIN YÜKSELİŞİNİN ARKASINDAKİ FON
Analize göre Tera’nın hızlı büyümesinde şirketin amiral gemisi fonunun önemli rolü bulunuyor. Bloomberg, söz konusu fonun 2025 başından bu yana yüzde 17 binin üzerinde getiri sağladığını yazdı.
Fonun Tera Yatırım’ın yanı sıra şirketin iştirakleri ve Tera’nın halka arzına aracılık ettiği şirketlerde yüksek oranlarda pozisyon aldığı belirtildi. Bloomberg, fonun 2023 yılında bir dönem varlıklarının yüzde 99’unu Tera Yatırım hisselerinde tuttuğunu aktardı.
Haberde, milyarlarca liralık yatırımların birbiriyle bağlantılı şirketlerden oluşan sınırlı bir gruba yönlendirildiği ve bazı pozisyonların borçlanma yoluyla büyütüldüğü ifade edildi.
“PONZİ BENZERİ” YAPI TARTIŞMASI
Bloomberg, Tera krizinin Türkiye’de yetkililerin “Ponzi benzeri yapılanmalarla” mücadele mesajları verdiği bir dönemde gündeme geldiğine dikkat çekti.
Tera’nın kurucusu Emre Tezmen ise şirketin yaşadığı süreci “kötü niyetli güçlerin spekülatif saldırısı” olarak nitelendirdi.
Londra merkezli North of South Capital ortağı Kamil Dimmich, Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede gelişmelerin “ibretlik bir hikâyeye” dönüşebileceğini belirtti. Dimmich, fonlar ve bağlantılı hisselerin yatırımcılara yüksek miktarda kağıt üzerinde kazanç sağlamış olabileceğini, ancak bu kazançların kısa sürede ortadan kalktığını savundu.
“TÜRKİYE’NİN GOLDMAN SACHS’I” HEDEFİ
Bloomberg, Tera’nın yaklaşık iki yıl içerisinde Türkiye’nin en büyük portföy yönetim şirketlerinden biri haline geldiğini belirtti. Şirketin daha önce uzun süre görece az tanınan bir aracı kurum olarak faaliyet gösterdiği aktarıldı.
Tera’nın portföy yönetiminin yanı sıra teknoloji ve siber güvenlik şirketleri satın aldığı, bankacılık, faktoring ve gayrimenkul sektörlerine de adım attığı ifade edildi. Tera Yatırım Holding’in ayrıca Beşiktaş ile forma sırt sponsorluğu anlaşması yaptığı hatırlatıldı.
Bloomberg, Tera yöneticilerinin şirketin büyüme hedeflerini anlatırken “Türkiye’nin Goldman Sachs’ı” olma hedefinden söz ettiğini aktardı.
Şirketin kurucusu Emre Tezmen’in daha önce Bloomberg’e yaptığı bir değerlendirmede, “Ben para kazanıyorum, yatırımcı para kazanıyor. Devlet ne kaybediyor?” ifadelerini kullandığı belirtildi.
100’DEN FAZLA FONUN TASFİYESİ GÜNDEMDE
Bloomberg’e göre krizin büyümesinin ardından Türkiye’deki yetkililer, Tera Portföy ve diğer şirketlere ait 100’den fazla fonun tasfiye sürecini yönetmek üzere iki büyük bankayı görevlendirdi.
Söz konusu fonların toplamda 18 milyar doların üzerinde varlığı ve yaklaşık 350 bin yatırımcıyı kapsadığı aktarıldı.
Atlantic Council Türkiye Kıdemli Direktörü Defne Arslan, Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede gelişmeleri Türk finans piyasaları açısından önemli bir dönüm noktası olarak nitelendirdi. Arslan, düzenleme boşlukları, fonların kaldıraç kullanımı ve hızlı düzenleyici değişikliklerin krizin oluşumunda etkili olduğunu savundu.
DÜZENLEMELERİN ARDINDAN SATIŞ BASKISI ARTTI
Bloomberg, Tera’ya yönelik soru işaretlerinin yalnızca Türkiye ile sınırlı olmadığını, uluslararası yatırımcıların da yıl içerisinde olağandışı işlem faaliyetlerine ilişkin uyarılarda bulunduğunu yazdı.
MSCI'ın da gerekli değişikliklerin yapılmaması halinde Türkiye'nin gelişmekte olan piyasaları takip eden bazı hisse senedi endekslerinden çıkarılabileceği yönünde uyarıda bulunduğu aktarıldı.
Ağustos ayında düzenleyici kurumların, likit olmayan hisselerde yoğunlaşmış pozisyonlara sahip hisse fonlarına ilişkin kuralları sıkılaştırması ise sürecin kritik aşamalarından biri olarak gösterildi.
Bloomberg’e göre yeni düzenlemeler bazı fonların pozisyonlarını satmasına yol açarken, yatırımcıların fonlardan çıkış taleplerinin de artmasına neden oldu. Tera bünyesindeki bazı fonların yatırımcı taleplerini karşılayamadığı ve bunun sonucunda yatırımcıların ellerindeki varlıkların gerçek değerini öğrenmek için beklemek zorunda kaldığı belirtildi.
DÜZENLEYİCİ KURUMLARA YÖNELİK ELEŞTİRİLER
Eski MASAK Başkan Yardımcısı Ramazan Başak, Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede yaşananları “düzenleyici bir başarısızlık” olarak nitelendirdi.
OMG Capital Advisors CEO’su Murat Gülkan ise düzenleyici kurumun görevini yerine getirmediğini ileri sürerek, Ponzi sistemlerinin sürekli büyümek zorunda olduğunu, aksi durumda çöktüğünü savundu.
BORSADA DA SERT HAREKETLER GÖRÜLDÜ
Tera krizinin Borsa İstanbul’a da yansıdığı belirtildi. Bloomberg, Tera Yatırım hisselerinin üç gün içerisinde yüzde 27 gerilediğini ve Borsa İstanbul genel endeksinin bir yılı aşkın sürenin en kötü haftasına ilerlediğini aktardı.
Cuma günü Borsa İstanbul Tüm Endeksi’nde yer alan şirketlerin yaklaşık altıda birinin günlük yüzde 10'luk düşüş limitine ulaştığı kaydedildi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise Bloomberg tarafından aktarılan değerlendirmesinde sorunlu alanın “karantinaya alındığını” belirterek finansal sistem açısından risk bulunmadığını söyledi.
Bloomberg’in analizinde, Tera etrafında yaşanan gelişmelerin yalnızca şirket ve fon yatırımcılarını ilgilendiren bir kriz olmadığı; Türkiye’de fon piyasasının işleyişi, kaldıraçlı işlemler ve düzenleyici denetimin etkinliği konusunda da yeni tartışmalar başlattığı vurgulandı.
