Haber: İlhan Baba
Türkiye ile Almanya arasında 30 Ekim 1961’de imzalanan İşgücü Anlaşması’nın 65. yılı dolayısıyla Almanya’nın başkenti Berlin’de düzenlenen etkinlikte, birinci kuşak göçmenlerin emeği, mücadelesi ve kentin sosyal, ekonomik ve kültürel yaşamına katkıları anıldı.
Berlin İşçi Dayanışma ve Sosyal Yardım Kurumu (AWO) tarafından, AWO Berlin Onursal Başkanı ve eski SPD milletvekili Ülker Radziwill’in ev sahipliğinde gerçekleştirilen “Berlin, Göçmen Kenti: Türk-Alman İşgücü Anlaşması’nın 65. Yılı” başlıklı etkinliğe; Berlin Senatörü Cansel Kızıltepe, Berlin Eyalet Başbakanlığı için aday gösterilen Sol Partili Elif Eralp, AWO Berlin Göç Uzmanı Simon Ebner ve birinci kuşak göçmen temsilcileri katıldı.
Etkinlikte, 1950’li yıllarda Almanya’nın ekonomik büyümesiyle başlayan iş gücü göçünün zaman içinde kalıcı bir toplumsal dönüşüme yol açtığı vurgulandı.
Berlin’de Türkiye kökenli işçi sayısının 1962’de yaklaşık 2 bin 100’den 1973’te 82 bine, Almanya genelinde ise 625 bine yükseldiği hatırlatıldı. Başlangıçta geçici olarak planlanan göçün, ailelerin de Almanya’ya gelmesiyle kalıcı hale geldiği ve Türkiye kökenli toplumun Berlin’in ayrılmaz bir parçasına dönüştüğü ifade edildi.
“GÖÇMENLERİN EMEĞİNE VE CESARETİNE MİNNETTARIZ”
AWO Berlin Onursal Başkanı Ülker Radziwill, açılış konuşmasında birinci kuşak göçmenlerin bilmedikleri bir ülkede yeni bir hayat kurmak için gösterdikleri cesaret ve emeğe teşekkür etti.
Göçmenlere ve mültecilere yönelik danışmanlık hizmetlerinde yaşanan bütçe kesintilerini eleştiren Radziwill, sosyal destek ağlarının korunmasının önemine dikkati çekti. Ayrımcılığa ve aşırı sağ söylemlere karşı AWO’nun dayanışma, özgürlük ve adalet mücadelesini sürdüreceğini belirtti.
Ailesinin 1973 yılında Almanya’ya göç hikayesini de paylaşan Radziwill, annesi Sevim ve babası İsmail Gökmen’i sahneye davet etti.
Sevim Gökmen, 24 Kasım 1973’te Berlin’e gelmeden önce geçirdiği trafik kazasında üç omurgasının kırıldığını ve parmağındaki sinirlerin zarar gördüğünü anlattı. Tüm zorluklara rağmen Berlin’de Siemens fabrikasında çalışmaya başladığını belirten Gökmen, Almanya’da gördüğü tedavi ve dayanışmanın kendileri için önemini vurguladı. Gökmen, eşiyle birlikte yıllarca çalışarak yaşamlarını sürdürdüklerini ifade etti.
“BİRİNCİ KUŞAĞA VEFA BORCUMUZ VAR”
Berlin Senatörü Cansel Kızıltepe, 1961’de Berlin’e gelen göçmen bir babanın kızı ve Kreuzberg doğumlu ikinci kuşak bir Berlinli olarak ilk kuşağın mücadelesine duyduğu vefayı dile getirdi.
Göçmenlerin uzun yıllar Türkiye’ye dönme umuduyla iki ülke arasında yaşadığı aidiyet duygusuna değinen Kızıltepe, bugün birinci kuşak göçmenlerin yaşlılık ve bakım sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu söyledi. Kızıltepe, hayatlarının son dönemini memleketlerinde geçirememenin birçok kişi için ağır bir yük oluşturduğunu belirtti.
ELİF ERALP: “DAHA ADİL VE SOSYAL BİR BERLİN İÇİN ÇALIŞACAĞIZ”
Berlin Eyalet Başbakanlığı için aday gösterilen Sol Partili Elif Eralp, birinci kuşağın mücadelesi sayesinde bugün göçmen kökenlilerin siyasette ve toplumsal yaşamda söz sahibi olabildiğini ifade etti.
AWO kreşlerinde büyüyen bir anne olarak kurumun çalışmalarını yakından tanıdığını belirten Eralp, AWO’nun göçmenlerin toplumsal katılımı ve eşit haklara sahip olması için uzun yıllardır mücadele ettiğini söyledi.
Eralp, bütçe kesintilerine rağmen göçmenlerin siyasi katılım haklarının genişletilmesi, ayrımcılıkla mücadele mekanizmalarının güçlendirilmesi ve sosyal danışmanlık hizmetlerinin korunması için çalışacaklarını vurguladı.
AWO’NUN GÖÇMENLERE YÖNELİK ÇALIŞMALARI ANLATILDI
AWO Berlin Göç Uzmanı Simon Ebner, kurumun göçmenlerle yürüttüğü çalışmaların tarihini arşiv belgeleri, fotoğraflar ve tanıklıklar eşliğinde aktardı.
AWO’nun 1962 yılında Federal İçişleri Bakanlığı desteğiyle başlattığı “Türk Danış” hizmetlerinin, iş anlaşmazlıkları, iş kazaları, sağlık sigortası ve resmi işlemler gibi konularda göçmenlere rehberlik ettiğini belirten Ebner, danışmanlık hizmetlerinin 1970’li yıllardan itibaren kreş, yurt ve gençlik merkezleriyle genişlediğini anlattı.
Ebner, 1971 yılında Almanya genelindeki 113 AWO danışma merkezinde Türkiye ve Yugoslavya kökenli 159 danışmanın görev yaptığını hatırlattı.
Program kapsamında Türkiye kökenli göçmenlerin Almanya’daki müzik ve kültür tarihini konu alan “Aşk, Mark ve Ölüm” belgeseli de gösterildi.




