Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) finansal işlemlerde denetimi artırmayı hedefleyen yeni tebliği, uygulamaya dair belirsizlikler nedeniyle tartışma yaratmaya devam ediyor. 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girmesi planlanan ancak henüz Resmi Gazete’de yayımlanmayan düzenleme; bankalar ve elektronik para kuruluşları aracılığıyla yapılan EFT, havale ve nakit işlemlerini kapsıyor.
Ekonomi çevrelerinde ise tebliğin içeriği kadar, son günlerde gündeme gelen kademeli geçiş ihtimali ve işlem limitlerinin artırılacağına yönelik kulis bilgileri konuşuluyor.
MASAK’IN AMACI NE?
Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösteren MASAK, söz konusu düzenleme ile suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadeleyi hedeflediğini açıklamıştı. Ayrıca Türkiye’nin uluslararası standartlara, özellikle de FATF kriterlerine uyumunun güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Taslağa göre kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında para transferlerinin gerekçesi artık daha ayrıntılı şekilde beyan edilecek. Finansal kuruluşlar, müşterilerine gayrimenkul alımı, araç satışı, borç ödeme, kira, danışmanlık ya da sosyal medya ödemesi gibi başlıkları seçenek olarak sunacak.
HER PARA TRANSFERİNE DETAY ŞARTI
Yeni düzenleme, para transferlerinde kullanılan genel ifadeleri de sınırlandırıyor. Dünya Gazetesi yazarı Talha Apak’ın aktardığına göre, “bireysel ödeme” veya “diğer” gibi muğlak ifadelerle para gönderme dönemi zorlaşıyor.
Seçilen kategori yeterince açıklayıcı değilse, göndericinin en az 20 karakterden oluşan bir açıklama yazması gerekecek. Nakit işlemlerde ise denetim çok daha sıkı olacak. 200 bin TL ile 2 milyon TL arasındaki nakit hareketlerinde ayrıntılı açıklama istenirken, 2 milyon TL’yi aşan tutarlar için “Nakit İşlem Beyan Formu” zorunlu hale geliyor.
20 MİLYON TL ÜZERİ İŞLEMLER YAKIN TAKİPTE
Tebliğ, özellikle yüksek tutarlı nakit işlemleri mercek altına alıyor. 20 milyon TL’yi aşan nakit hareketlerinde yalnızca beyan formu yeterli olmayacak; işlemin dayanağını oluşturan belgelerin de sisteme yüklenmesi gerekecek. Gerekli bilgi ve belgelerin sunulmaması halinde bankalar ve finansal kuruluşlar işlemi gerçekleştirmeyecek.
AĞIR YAPTIRIMLAR DİKKAT ÇEKİYOR
Düzenlemenin en çok tartışılan yönlerinden biri de öngörülen cezalar oldu. Kurallara uymayan, eksik ya da hatalı beyanda bulunan kişiler için ciddi yaptırımlar gündemde.
Mevzuata göre, yükümlülüklerin ihlali halinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve 5 bin güne kadar adli para cezası uygulanabilecek.
KULİS BİLGİLERİ TARTIŞMAYI BÜYÜTÜYOR
Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan sızan kulis bilgilerine göre, 200 bin TL olarak belirlenen alt sınırın 400 bin TL ya da 500 bin TL’ye yükseltilmesi masada. Ayrıca düzenlemenin 1 Mart veya 1 Temmuz tarihine kadar kademeli şekilde uygulanması da seçenekler arasında yer alıyor.
Uzmanlar ise “nereden buldun” yasası gibi temel bir düzenleme hayata geçirilmeden yalnızca para transferlerinin sorgulanmasının yeni mağduriyetler doğurabileceği uyarısında bulunuyor.