Akdeniz kökenli istilacı karınca türü Tapinoma magnum, iklim değişikliğinin de etkisiyle Almanya’nın güneybatısında hızla yayılıyor. Milyarlarca karıncanın oluşturduğu dev koloniler evleri, yolları ve altyapıyı tehdit ederken, maddi sıkıntı yaşayan belediyeler için mücadele giderek ağırlaşıyor.
Karlsruhe’nin Neureut bölgesinde ekipler, istilaya uğrayan alanlarda karıncalarla mücadele etmek için 110 derece sıcak su kullanıyor. Karlsruhe Parklar Dairesi’nden Richard Blantz, püskürtme tabancasıyla taş duvarlara ve zemine sıcak su uygularken, kısa süre sonra binlerce karınca ve yavrusunun su birikintilerinde hareketsiz kaldığı görülüyor.
Ancak bu yöntem, giderek büyüyen kolonilerle mücadelenin yalnızca bir bölümünü oluşturuyor. Bazı kolonilerin büyük hasara yol açabildiği ve evleri yaşanamaz hale getirebildiği belirtiliyor.
Karlsruhe’de istila görülen sokak, meydan ve parklarda ilkbahardan sonbaharın sonlarına, hatta kış aylarına kadar sıcak su araçlarıyla düzenli çalışma yürütülüyor.
Geçen yıldan bu yana kentteki mücadele çalışmalarına öncülük eden Karen Eßrich, yürütülen çalışmayı sürekli tekrarlanması gereken bir mücadele olarak nitelendiriyor.
Eßrich’e göre koloniyi tamamen ortadan kaldırmak artık mümkün görünmüyor. Bu nedenle temel amaç, “süper koloni” olarak adlandırılan yapıların daha fazla yayılmasını önlemek.
KARLSRUHE’DEKİ KOLONİ 100 HEKTARA YAYILDI
Çevre Bakanlığı ve karınca uzmanı Manfred Verhaagh’ın verdiği bilgilere göre, Baden-Württemberg’de Tapinoma magnum tespit edilen belediye sayısı yaklaşık 90’a ulaştı.
Verhaagh, Almanya’nın güneybatısının Akdeniz’i andıran iklimi ve Ren Ovası’ndaki yer yer kumlu toprakları nedeniyle bu tür için özellikle elverişli olduğunu belirtiyor.
Karlsruhe-Neureut’un ise Almanya’daki en büyük Tapinoma kolonilerinden birine ev sahipliği yaptığı tahmin ediliyor. “Süper koloni” olarak tanımlanan yapı yaklaşık 100 hektarlık alana yayılmış durumda.
Bölgede milyarlarca karıncanın yaşadığı tahmin ediliyor. Karıncaların büyük bölümünün yer altında bulunduğu, yaklaşık yüzde 20’sinin ise yüzeyde görüldüğü belirtiliyor.
Kolonilerin yüzeye çıkmasıyla birlikte bölge sakinleri açısından sorun da büyüyor.
EVLERİN İÇİNE KADAR GİRİYORLAR
Tapinoma magnum insanlara ve evlere ulaştığında ciddi rahatsızlık yaratabiliyor. Bacaklara ve kollara tırmanabilen karıncalar, evleri ve verandaları kısa sürede doldurabiliyor.
Sıradan temizlik yöntemlerinin yanı sıra elektrik süpürgesi ve klasik karınca yemlerinin de bazı durumlarda yeterli olmadığı belirtiliyor.
Karlsruhe’de mücadele çalışmalarını yürüten Eßrich, yaşanan sorunun boyutunu “Karıncalardan kaçamazsınız” sözleriyle anlatıyor.
Bölge sakinleri, bahçelerinde ve evlerinde kontrol edemedikleri koloniler nedeniyle çaresiz kaldıklarını belirtiyor.
Manfred Verhaagh’ın aktardığına göre, Palatinate bölgesinde bir kadın evini satarak Tenerife’ye taşındı.
İstiladan etkilenen bazı kişilerin tatile gitmekte zorlandığı, uyku problemleri yaşadığı ve depresyona girdiği de belirtiliyor. Uzmanlara göre bunlar uzun süreli karınca istilasının insanlar üzerindeki etkileri arasında bulunuyor.
Karlsruhe Eğitim Üniversitesi Biyoloji Enstitüsü Başkanı Andreas Martens ise mücadeleye destek olmak amacıyla özel bir tuzak geliştirdi.
ELEKTRİK KUTULARINA GİRDİ, İNTERNET KESİLDİ
Tapinoma magnum yalnızca evleri ve bahçeleri değil, altyapıyı da tehdit ediyor.
Kehl kasabasında karıncaların elektrik kutularına girmesi nedeniyle internet hizmetinde kesintiler yaşandı. Bir oyun parkı da istila nedeniyle geçici olarak kullanıma kapatıldı.
Karlsruhe’de ise karıncaların kaldırımların altında oluşturduğu koloniler nedeniyle bazı kaldırımların çökmeye başladığı bildiriliyor. İstilaya uğrayan harç derzleri nedeniyle bazı duvarların gevşediği ve yıkılma riski taşıdığı da belirtiliyor.
Uzmanlar, Tapinoma magnum’un 2000’li yıllarda Akdeniz bölgesinden uluslararası bitki ticareti aracılığıyla Almanya’ya getirildiğini düşünüyor.
Karıncaların palmiye ve zeytin ağaçları gibi bitkiler üzerinden Alman fidanlıklarına ve bahçe merkezlerine, buradan da özel bahçelere taşındığı tahmin ediliyor.
Tür, Almanya’da ilk kez 2009 yılında kayda geçirildi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ YAYILIMI HIZLANDIRIYOR
Tapinoma magnum sıcak ve ılıman koşullarda daha kolay gelişiyor. Özellikle sıcak bölgelerde ve insan faaliyetleri nedeniyle ısınan alanlarda koloniler oluşturabiliyor.
Daha ılıman geçen kışlar da dev kolonilerin hayatta kalma ihtimalini artırıyor.
Alman Federal Çevre Ajansı’na göre iklim değişikliğinin, gelecekte bu karınca türünün Almanya’daki yayılımını daha da artırması bekleniyor.
Bu nedenle uzmanlar, mevcut kolonilerle mücadele kadar türün yeni bölgelere yayılmasının önlenmesine de önem veriyor.
SICAK SU, ÖZEL YEMLER VE TUZAKLAR KULLANILIYOR
Belediyeler istilayla mücadelede farklı yöntemlere başvuruyor. Özel yemler, haşere kontrol ekipleri ve sıcak su püskürten araçlar kullanılan yöntemler arasında yer alıyor.
Henüz yaygın şekilde kullanılmayan yöntemlerden biri ise azotla dondurma. Teorik olarak uygulanabileceği belirtilen yöntemin yüksek maliyeti nedeniyle şu aşamada sınırlı bir seçenek olduğu ifade ediliyor.
Karlsruhe’de Andreas Martens’in geliştirdiği özel tuzaklar da kullanılıyor. Delikli taşların siyah havuz örtüsüyle kapatılmasıyla hazırlanan tuzakların, kuru ortamları tercih eden Tapinoma magnum için uygun bir barınak oluşturması amaçlanıyor.
Karıncaların yavruları ve mümkün olduğunca fazla kraliçeyle birlikte taşların içine girmesinin ardından tuzak bir kova suya boşaltılıyor. Karıncaların yeniden dışarı çıkmasını önlemek için suya bulaşık deterjanı ekleniyor.
Bu yöntem özellikle özel mülklerde uygulanabiliyor. Ancak mücadelede ev sahiplerinin işbirliği de gerekiyor. Özel mülklerde gerekli önlemlerin alınmaması halinde kolonilerin yayılmasını kontrol etmek daha da zorlaşıyor.
Eßrich, başka belediyelerin de Karlsruhe’de yürütülen çalışmaları yakından takip ettiğini ve benzer yöntemlerle ilgilendiğini belirtiyor.
MÜCADELE BELEDİYELERE MİLYONLARA MAL OLABİLİYOR
Tapinoma magnum istilasıyla mücadele belediyelerin bütçelerine de ciddi yük getiriyor.
Karınca istilasıyla 2023’ten beri mücadele eden Kehl’de belediyenin yıllık masrafı yaklaşık 50 bin avroya ulaştı. Kent ayrıca yaklaşık 60 bin avro değerinde sıcak su ünitesi satın almayı planlıyor.
Belediyenin daha önce dış şirketlerden hizmet aldığı ancak bu yöntemin yeterince verimli olmadığı belirtildi.
Nürtingen’de Tapinoma magnum’la mücadele bu yıl başladı. Belediye yetkililerine göre şu ana kadar yaklaşık 14 bin avro harcandı. Mücadele için ayrılan toplam bütçe ise 25 bin avro.
Karlsruhe ise bu yıl sıcak su sistemi bulunan bir araç için 120 bin avro ödedi. Bunun yanında personel giderleri ve zarar gören kaldırımların onarımı gibi ek maliyetler de bulunuyor.
Eßrich, karınca ilaçlama ekiplerinin mayıs ayından bu yana aralıksız çalıştığını ancak mevcut çalışmaların yeterli olmadığını belirtiyor.
Kentteki mevcut iki kişilik ekibe üç kişinin daha katılması planlanıyor. Yeni personelin ideal olarak Mart veya Nisan 2027’de göreve başlaması hedefleniyor.
Yalnızca personel maliyetinin ekip başına yaklaşık 250 bin avro olacağı belirtiliyor.
Böylece mali açıdan zorlanan Karlsruhe Belediyesi açısından karınca istilasıyla mücadele giderlerinin yıllık yaklaşık 1 milyon avroya ulaşabileceği hesaplanıyor.
Eßrich ise bütün bu maliyete rağmen belediyenin mücadeleyi sürdürmek zorunda olduğunu belirterek, “Bir şeyler yapmak zorundayız” diyor.
