İran'da Ali Hamaney'in suikasta uğrayıp hayatını kaybetmesinin ardından yeni dinî lider, oğlu Mücteba Hamaney oldu.
İran'da 1989'dan bu yana dinî lider olarak görev yapan Ali Hamaney, CIA'nın yerini tespit edip İsrail'in bombaladığı saldırıda öldürüldü.
Hamaney'in ölümü sonrası ülke genelinde 40 günlük yas ilan edilirken yerine kimin geçeceği 10 gün sonra belli oldu.
İran İslam Devirimi'nin ardından ikinci dinî lider olarak görev yapan ve 37 yıldır da dinî lider olarak ülkeyi yöneten Hamaney'in yerine geçecek ismi 'Uzmanlar Meclisi' belirledi. Uzmanlar Meclisi, Ali Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney'i ülkenin yeni lideri olarak seçti. Böylece Mücteba Hamaney, İran'ın 3'ncü dini lideri oldu.
New York Times'ın geçen hafta yayımlanan haberinde, Mücteba Hamaney'in adı babasının en güçlü halefi olarak geçmişti. New York Times’a konuşan üç İranlı yetkili, İran’da dini lideri seçme yetkisine sahip Uzmanlar Meclisi’nin 3 Mart Salı günü iki ayrı toplantı yaptığını ve görüşmelerde Mücteba Hamaney’in “açık ara önde gelen aday” haline geldiğini söylemişlerdi.
MÜCTEBA HAMANEY
Mücteba Hamaney, Ali Hamaney'in 6 çocuğundan biri. Ali Hamaney'in en büyük ikinci çocuğu olan Mücteba Hamaney, 1969 yılında babasının memleketi Meşhed’de doğdu. Doğduğu dönemde İran’da henüz İslam Cumhuriyeti kurulmamıştı. Ülke 1979 devrimiyle monarşiden teokratik bir yönetime geçerken babası Hamaney, Hümeyni'nin ardından en güçlü ikinci isim haline geldi.
Lise eğitimini Tahran'daki Alevi Lisesi'nde alan Mücteba Hamaney İran’ın dini eğitim merkezlerinden olan Kum kentinde uzun yıllar devlet yönetimi ve din tarihi alanında eğitim aldı.
KUM’DAKİ MEDRESE EĞİTİMİ
1999 Kum'daki medrese eğitimi sırasında Muhammed Taki Misbah-Yezdi, Lütfullah Safi Gülpaygani ve Muhammed Bağır Harazi gibi isimlerden ders aldı. Kum’daki medrese eğitimi, Mücteba Hameney’in dini otorite çevreleriyle bağlarını güçlendirdi. Ancak diğer kardeşlerinden farklı olarak kamuya açık dini görevlerde bulunmadı.
Ancak New York Times’a göre onun asıl etkisi kamuoyu önündeki faaliyetlerinden çok perde arkasındaki rolünden geldi. Özellikle son yıllarda babasının aldığı kararlarda etkili oldu ve İran’daki güvenlik ile askeri kurumlarla yakın ilişkiler kurdu.
2005 VE 2009 SEÇİMLERİ
İran'daki reformist siyasetçiler, Hamaney'in 2005'teki seçimlere müdahale ederek Ahmedinejad'ın cumhurbaşkanı seçilmesini sağladığını iddia etmişlerdi. Aynı iddia 2009'daki seçimlerde de gündeme geldi. Reformist aday Mehdi Kerrubi ise açık bir mektupta Mücteba Hameney’i Ahmedinejad lehine seçimleri manipüle etmekle suçlamış ve “bir ağın” yasadışı müdahalesine atıfta bulunmuştu.
2022'DE AYETULLAH OLDU
Mücteba Hamaney, 2022 yılında İran'da dinî liderlik için oldukça önemli olan 'Ayetullah' unvanını aldı. Hamaney'in ayrıca, birçok İranlının yurtdışı uydu kanallarını tercih ederek reddettiği, siyasi propaganda yapmasıyla sık sık eleştirilen hükümetin resmi medya kuruluşu olan İslam Cumhuriyeti Yayın Kurumu'nda da etkili bir rol oynadığı iddia ediliyor.
