31 Mart 2024 yerel seçimlerinde ikinci parti konumuna gerileyen AKP, seçimlerde kazanamadığı belediyelerde yönetimi parti değişiklikleri ve başkanvekili seçimleriyle devralmayı sürdürüyor. Son dört buçuk ayda 30 belediye başkanı ve üç belediye başkanvekili AKP’ye katılırken, dört belediyede de meclis kararıyla AKP’li isimler başkanvekilliğine getirildi. Böylece yalnızca bu dönemde yönetimi AKP’li isimlere geçen belediye sayısı 37’ye ulaştı.

BELEDİYE SAYISI 669'A YÜKSELDİ

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde CHP, 15 milyon 406 bin oy ve yüzde 35,80 oy oranıyla Türkiye genelinde birinci parti oldu. CHP, 14 büyükşehir ve 21 il belediyesi dahil toplam 395 belediyeyi kazandı. AKP ise 14 milyon 224 bin oy ve yüzde 33,05 oy oranıyla ikinci sırada kaldı. Parti, 12 büyükşehir ve 12 il belediyesi olmak üzere toplam 526 belediyede seçimleri kazandı.

Yeniden Refah Partisi yüzde 6,79 oyla Şanlıurfa Büyükşehir ve Yozgat belediyelerini kazanırken DEM Parti yüzde 5,51 oyla üç büyükşehir ve yedi il belediyesinin yönetimini aldı. İYİ Parti ise yüzde 4,61 oy oranıyla bir il belediyesini kazandı.

31 Mart seçimlerinden bu yana toplam 117 belediye başkanı ve başkanvekili AKP'ye katıldı. Bu isimlerin 45'i CHP'den, 42'si Yeniden Refah Partisi'nden, 11'i İYİ Parti'den geldi. DEM Parti ve DEVA Partisi'nden üçer, Demokrat Parti ve Saadet Partisi'nden ikişer, BBP ve YENİ Parti'den birer isim AKP saflarına geçti. Yedi isim ise bağımsız olarak kayıtlara geçti.

CHP ve Yeniden Refah Partisi'nden gelen toplam 87 isim, transferlerin yaklaşık dörtte üçünü oluşturdu.

Cumhuriyet'in temmuz ayında yayımladığı çalışmada 84 olarak açıklanan transfer sayısı, son dört buçuk ayda gerçekleşen 33 yeni katılımla 117'ye yükseldi. AKP, 19 Kasım'da gerçekleştirilen dokuz yeni katılımın ardından belediye sayısını 669 olarak açıkladı.

AĞUSTOS VE EYLÜLDE 23 BELEDİYEDE YÖNETİM DEĞİŞTİ

AKP'ye yönelik belediye katılımları ağustos ve eylül aylarında hız kazandı.

1 Ağustos'ta İstanbul'un Tuzla ve Çekmeköy belediye başkanları ile Şile Belediye Başkanvekili AKP'ye katıldı. 14 Ağustos'ta ise Ankara'nın Gölbaşı ve Kahramankazan, Kütahya'nın Domaniç ve Tavşanlı, Tekirdağ'ın Hayrabolu, Çanakkale'nin Eceabat ve Şırnak'ın İdil belediye başkanları partiye geçti.

Ağustos ayında yönetimi değişen 10 belediyeyi 31 Mart seçimlerinde kazanan adayların toplam oy sayısı 280 bin 336 oldu.

Eylül ayında transferler devam etti. Foça, Akkışla, Felahiye ve Sungu belediye başkanlarının ardından Çerkezköy, Çiğli, Elmalı, Şenkaya, Marmara, Dulkadiroğlu, Türkoğlu, Palu ve Koyulhisar belediye başkanları da AKP'ye katıldı. Bu 13 belediyede seçimleri kazanan adayların toplam oyu 221 bin 791 olarak hesaplandı.

7 Ekim'de ise CHP'den ayrıldıktan sonra bir süre bağımsız kalan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay AKP'ye geçti. Tugay, 31 Mart 2024 seçimlerinde CHP adayı olarak 1 milyon 293 bin 470 oy alarak İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı seçilmişti.

TEK GÜNDE DOKUZ BELEDİYEDEN KATILIM

AKP'ye son toplu katılım 19 Kasım'da düzenlenen Genişletilmiş İl Başkanları Toplantısı'nda gerçekleşti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanı Candan Yüceer ile CHP'den ayrılan Antalya Büyükşehir Belediye Başkanvekili Büşra Özdemir'e parti rozetlerini taktı.

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek'in tutuklanmasının ardından belediye meclisinde başkanvekili seçilen Özdemir'in de AKP'ye katılması dikkat çekti.

Aynı törende Antalya Korkuteli Belediye Başkanı Saniye Caran, Demre Belediye Başkanı Fahri Duran, İstanbul Beyoğlu Belediye Başkanvekili Sefer Karaahmetoğlu, Adana Yumurtalık Belediye Başkanı Erdinç Altıok, Edirne Enez Belediye Başkanı Özkan Günenç, Uşak Karahallı Belediye Başkanı Ramazan Karakaya ve Giresun Tirebolu Belediye Başkanı Bülent Kara da AKP saflarına katıldı.

Bir günde partiye geçen yedi belediye başkanı ve iki başkanvekilinin görev yaptığı dokuz belediyeyi 31 Mart'ta kazanan adaylar toplam 1 milyon 132 bin 458 oy almıştı.

DÖRT BELEDİYEDE BAŞKANVEKİLLİĞİ MECLİS KARARIYLA AKP'YE GEÇTİ

Belediye yönetimlerindeki değişim yalnızca doğrudan parti katılımlarıyla sınırlı kalmadı. Son dört buçuk ayda Menderes, Üsküdar, Adalar ve Ataşehir belediye meclislerinde yapılan seçimlerle AKP'li isimler başkanvekilliği görevine getirildi.

Menderes'te 17 Ağustos'ta Asuman Şen, Üsküdar'da 8 Eylül'de Dündar Ziya Gültekin, Adalar'da 23 Eylül'de Kemal Türkyılmaz ve Ataşehir'de 10 Ekim'de Serdar Orhan başkanvekili seçildi.

Üsküdar Belediye Başkanvekili Dündar Ziya Gültekin'in yaşamını yitirmesinin ardından 20 Ekim'de yeniden yapılan seçimi AKP'li Muhammed Emin Sarıoğlu kazandı.

Özgür Çelik'ten düşünce ve basın özgürlüğü için Beşiktaş'ta buluşma çağrısı
Özgür Çelik'ten düşünce ve basın özgürlüğü için Beşiktaş'ta buluşma çağrısı
İçeriği Görüntüle

Dört belediyenin tamamı 31 Mart seçimlerinde CHP tarafından kazanılmıştı. Bu belediyelerde CHP adaylarına verilen toplam oy sayısı 333 bin 254 olarak kaydedildi.

TUTUKLAMALAR VE KAYYUM ATAMALARI DA GÜNDEMDE

Belediye yönetimlerindeki değişim sürecinde tutuklamalar ve görevden uzaklaştırmalar da önemli yer tuttu. Cumhuriyet'in önceki çalışmasında 36 belediye başkanı ve bir belediye başkanvekili hakkında tutuklama kararı verildiği belirtilmişti.

Tutuklanan 36 belediye başkanından 35'inin muhalefet partilerinden seçildiği aktarıldı. Soruşturmalar İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin yanı sıra Esenyurt, Beşiktaş, Beykoz, Beylikdüzü, Şişli, Büyükçekmece, Avcılar, Gaziosmanpaşa, Şile, Beyoğlu, Bayrampaşa, Ataşehir, Silivri ve Adalar belediyelerine uzandı. Adana, Antalya, Bursa ve İzmir'de de belediye başkanları görevden uzaklaştırıldı.

Önceki çalışmada kayyum atanan belediyeler arasında DEM Parti'nin kazandığı Hakkari, Akdeniz ve Kağızman ile CHP'nin kazandığı Esenyurt ve Şişli de yer aldı.

Yönetimi AKP'li isimlere geçen Beykoz, Gaziosmanpaşa, Bursa Büyükşehir, Akçakoca ve Bayrampaşa belediyelerini 31 Mart'ta kazanan adayların toplam oy sayısı ise 1 milyon 116 bin 560 olarak hesaplandı. Beykoz'da belediye meclisinin başkanvekili seçtiği Özlem Vural Gürzel de daha sonra AKP'ye katılmıştı.

YÖNETİMİ DEĞİŞEN BELEDİYELERDE 3,2 MİLYON OY VARDI

Son dört buçuk ayda belediye başkanı veya başkanvekili AKP'ye geçen 33 belediyeyi 31 Mart seçimlerinde kazanan adayların toplam oy sayısı 2 milyon 928 bin 55 oldu.

Meclis seçimleriyle başkanvekilliği AKP'li isimlere geçen dört belediyenin 333 bin 254 oyu da eklendiğinde toplam sayı 3 milyon 261 bin 309'a ulaştı.

Bu oyların 3 milyon 154 bin 346'sı CHP, 93 bin 764'ü Yeniden Refah Partisi, 7 bin 909'u DEM Parti ve 5 bin 290'ı İYİ Parti adaylarına verildi.

Üç büyükşehir belediyesi, son dönemde yönetimi değişen belediyelerin toplam oylarının yaklaşık yüzde 71'ini oluşturdu. İzmir'de Cemil Tugay'a 1 milyon 293 bin 470, Antalya'da 706 bin 854, Tekirdağ'da ise Candan Yüceer'e 328 bin 633 oy verilmişti.

Candan Yüceer, AKP'nin parti katılım listesinde YENİ Parti hanesinde gösterildi. Ancak Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi'ni 31 Mart'ta CHP adayı olarak kazandığı için seçimde aldığı oylar hesaplamada CHP hanesine yazıldı.

YÖNETİMİ DEĞİŞEN BELEDİYELERDE OY TOPLAMI 6 MİLYONU AŞTI

Cumhuriyet'in temmuz ayında yayımladığı ilk çalışmada, 84 transferin gerçekleştiği belediyeleri kazanan adayların 31 Mart seçimlerinde aldığı toplam oy 1 milyon 858 bin 8 olarak hesaplanmıştı.

Bu oyların 1 milyon 32 bin 622'si CHP, 682 bin 941'i Yeniden Refah Partisi, 77 bin 846'sı İYİ Parti ve 59 bin 728'i bağımsız adaylara aitti. Demokrat Parti, Saadet Partisi ve DEVA Partisi adaylarının oyları da toplam hesaba dahil edilmişti.

Yönetimi değişen beş belediyenin 1 milyon 116 bin 560 oyu da eklendiğinde ilk çalışmadaki toplam 2 milyon 974 bin 568'e ulaşmıştı.

Son dört buçuk ayda gerçekleşen yeni transferler ve başkanvekilliği değişiklikleri de hesaba katıldığında, 31 Mart 2024 seçimlerinden bu yana yönetimi değişen belediyeleri kazanan adayların aldığı toplam oy 6 milyonu aştı. CHP adaylarının aldığı oyların toplamı da 5 milyonun üzerine çıktı.