Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 1 Ekim’de özel oturum ve resepsiyonla başlayan yeni yasama döneminde, iktidarın öncelikli gündem maddelerinden biri yeni anayasa olacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un Meclis’in açılışında verdiği mesajlar, anayasa çalışmalarının önümüzdeki dönemde hız kazanacağı beklentisini güçlendirdi.
AKP kulislerinde, Meclis’te yeni anayasa için siyasi partilerden destek aranmasının yeni dönemin en önemli başlıklarından biri olacağı ifade ediliyor.
KURTULMUŞ’TAN YENİ ANAYASA VURGUSU
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, yeni yasama yılının açılışında yaptığı konuşmada, toplumun değişen ihtiyaçlarına cevap vermeyen hükümlerin yalnızca alışkanlık nedeniyle korunamayacağını söyledi.
Türkiye’nin anayasal birikimine dikkat çeken Kurtulmuş, darbe dönemlerinin izlerini taşıyan anayasal yapının toplumun katılımıyla yenilenmesi gerektiğini belirtti. Kurtulmuş ayrıca, Türkiye’nin uzun yıllara dayanan anayasacılık deneyiminin özgürlükçü ve geniş bir uzlaşıyla yeni bir metne dönüştürülebileceğini ifade etti.
TBMM Başkanı, yeni anayasanın yanı sıra Meclis İçtüzüğü’nün de yeniden ele alınması gerektiği görüşünü dile getirdi. Parlamentonun daha etkin çalışmasını sağlayacak düzenlemeler yapılmasını isteyen Kurtulmuş, milletvekillerinin söz hakkını güvence altına alan ve kanun tekliflerinin yeterli biçimde görüşülmesine imkân tanıyan bir çalışma düzenine ihtiyaç olduğunu belirtti.
Kurtulmuş’un gündeme getirdiği başlıklardan biri de Siyasi Partiler Kanunu ve seçim mevzuatının yenilenmesi oldu.
ERDOĞAN: YENİ VE SİVİL ANAYASA İÇİN ŞARTLAR OLGUNLAŞIYOR
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Meclis’in açılışında yaptığı konuşmada yeni anayasa mesajı verdi. Erdoğan, Türkiye’de “yeni, demokratik, katılımcı, özgürlükçü ve sivil” bir anayasa hazırlanması için şartların giderek olgunlaştığını savundu.
Mevcut anayasanın 12 Eylül darbesinin izlerini taşıdığını belirten Erdoğan, Türkiye’nin bu durumdan kurtulması gerektiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, anayasanın ilk dört maddesine ilişkin iktidarın yaklaşımının bilindiğini vurgularken, yeni ve sivil bir anayasa konusunda siyasi partilerin tutumlarının da önemli bir sınav olacağını ifade etti.
CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİNDEN VAZGEÇİLMEYECEK
AKP kulislerinde yer alan değerlendirmelere göre iktidar, anayasa çalışmalarının Meclis zemininde mümkün olan en kısa sürede başlamasını istiyor. Partinin hukukçu kurmayları tarafından hazırlanan bir taslak bulunduğu belirtilirken, metnin ayrıntıları konusunda ise bilgi paylaşılmıyor.
AKP kaynakları, yeni anayasa çalışmalarının Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeniden adaylığıyla bağlantılı olmadığını savunuyor. Yeni metinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin bazı unsurlarında değişiklik veya “yumuşatma” yapılabileceği konuşulurken, mevcut sistemden tamamen vazgeçilmesinin gündemde olmadığı belirtiliyor.
Önümüzdeki süreçte Siyasi Partiler Kanunu’nda da bazı değişikliklerin gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
MUHALEFETİN DESTEĞİ İÇİN SİYASİ DİL YUMUŞAYABİLİR
Cumhuriyet'te yer alan habere göre; iktidar cephesinde yeni anayasa konusunda mümkün olduğunca geniş bir siyasi destek oluşturulması hedefleniyor. AKP’nin muhalefet partileriyle temaslarını artırarak anayasa çalışmalarına destek arayacağı belirtiliyor.
Parti kulislerinde, DEM Parti’nin anayasa çalışmalarına yaklaşımında çözüm sürecine ilişkin gelişmelerin etkili olabileceği değerlendirmesi de yapılıyor. AKP kaynakları, yeni anayasa konusunda farklı siyasi partilerin ortak zeminde buluşabileceği beklentisini dile getiriyor.
Bu nedenle önümüzdeki dönemde iktidarın muhalefete yönelik siyasi söyleminde daha ılımlı bir ton tercih edebileceği de kulislerde konuşulan başlıklar arasında yer alıyor.
İYİ PARTİ’DEN PARLAMENTER SİSTEM VE ÇÖZÜM SÜRECİ İTİRAZI
İktidarın anayasa için Meclis’te destek arayışında İYİ Parti’nin tutumunun önemli bir başlık olduğu belirtiliyor. İYİ Parti kaynakları ise parlamenter sisteme dönüşü içermeyen ve çözüm sürecine yönelik düzenlemeler barındıran bir anayasa teklifine olumlu yaklaşmayacaklarını ifade ediyor.
Böylece anayasa tartışmalarında iki farklı yaklaşım öne çıkıyor. AKP, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni koruyarak sistemin bazı yönlerinde değişiklik yapılmasını savunurken, İYİ Parti parlamenter sisteme dönüşü temel koşul olarak görüyor.
Meclis’te yeni anayasa için yürütülecek temasların, önümüzdeki dönemde siyasi partiler arasındaki bu temel görüş ayrılıkları üzerinden şekillenmesi bekleniyor.
