Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği'nin Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı'na (YÖK) gönderdiği yazıda, kamu görevlileri ile devlet üniversitelerinde çalışan akademisyenlerin YouTube, sosyal medya, internet sitesi ve mobil uygulamalardan elde ettiği gelirlerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'ndaki "ticaret ve kazanç getirici faaliyet" yasağı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Görüşün üniversitelere ulaşmasının ardından bazı akademisyenler YouTube yayınlarını durdurdu.
Karar'ın haberine göre süreç, YÖK'ün 17 Haziran'da Cumhurbaşkanlığı'ndan akademisyenlerin dijital mecralardaki yayıncılık ve uygulama geliştirme faaliyetlerinin hukuki durumuna ilişkin görüş istemesiyle başladı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 20 Ağustos'ta hazırladığı değerlendirme sonrasında Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü, 2 Eylül'de YÖK'e görüşünü bildirdi. Yazıda, dijital platformlardan sağlanan gelirlerin 657 sayılı Kanun'un 28. maddesindeki ticari faaliyet yasağı kapsamında olduğu değerlendirildi.
Görüşün üniversitelere ulaşmasının ardından disiplin yaptırımıyla karşılaşmak istemeyen bazı akademisyenler YouTube'daki ders ve bilimsel içeriklerini yayından kaldırdı ya da yayınlarına son verdi.
Dumlupınar Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Altay Tayfun Özcan, YouTube'un akademik bilginin daha geniş kitlelere ulaştırılması açısından önemli bir imkân olduğunu belirterek yayınlarına son verdiğini açıkladı. Özcan, "Doğru bilginin yayılması adına da bir imkândı. Bilgi karmaşasının içinde akademisyenlerin bu alanı kullanmalarının büyük yararı vardı. Artık sadece kitap ve makalelerde buluşmak dileğiyle" dedi.
Akdeniz Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Süleyman Tekir de kararın ardından tarih alanındaki dijital içerik üretiminin uzman olmayan kişilere bırakılacağı eleştirisinde bulundu.
TOBB ETÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Ergin, kendi derlemesine göre Türkiye'de YouTube kanalı bulunan öğretim üyesi sayısının yaklaşık 146 olduğunu belirterek YÖK'ün bir yandan üniversitelerde "Bilim İletişim Ofisleri" kurulmasını teşvik ederken diğer yandan dijital içerikten gelir elde edilmesini ticari faaliyet kapsamında değerlendirmesini eleştirdi.
Düzenlemenin kapsamına ilişkin tartışmanın önemli başlıklarından biri, gelir elde etmeyen dijital yayınların durumuna ilişkin belirsizlik oldu. Bazı yorumlara göre, reklam ve diğer gelir seçeneklerinin kapatılması halinde akademisyenlerin dijital mecralarda içerik üretmeye devam etmesinin önünde engel bulunmuyor. Buna karşılık, "kazanç sağlama potansiyeli" taşıyan faaliyetlerin de ticari faaliyet kapsamında değerlendirilebileceği yorumu kafa karışıklığını sürdürüyor.
Bilişim Hukuku Uzmanı Avukat M. Gökhan Ahi ise dijital yayıncılığın doğrudan ticari faaliyet sayılmasına karşı çıkarak, bu yaklaşımın bilim ve sanat özgürlüğü açısından sorun yaratabileceğini belirtti.
