Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 2025 Yıllık Raporu’nu yayımladı. Rapora göre, Türkiye’den 2025 yılında toplam 18 bin 464 başvuru yapıldı. Bu rakam, 2024 yılındaki 21 bin 600 başvuruya kıyasla azalsa da, Türkiye hâlâ Avrupa Konseyi ülkeleri arasında en çok şikayet edilen ülke konumunda bulunuyor.
BAŞVURULARIN ÇOĞU 15 TEMMUZ SONRASI
Türkiye’den yapılan başvuruların yüzde 80’den fazlasının, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası alınan tedbirlerle bağlantılı gözaltı, tutuklama ve yargılamalardan kaynaklandığı bildirildi.
74 DAVADA KARAR VERİLDİ
2025 yılında AİHM, Türkiye hakkında 74 davada karar açıkladı. Kararlardan 66’sında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) en az bir maddesinin ihlal edildiği tespit edilirken, 6 davada ihlal bulunmadı, 2 dava ise diğer yöntemlerle sonuçlandırıldı. İhlal kararlarının en fazla verildiği maddeler sırasıyla “adil yargılanma hakkı” (24 dava) ve “özgürlük ve güvenlik hakkı” (21 dava) oldu.
RUSYA İKİNCİ, UKRAYNA ÜÇÜNCÜ SIRADA
Türkiye’yi, başvuru sayısına göre sırasıyla Rusya (7 bin 177), Ukrayna (4 bin 4), Polonya (3 bin 517), İtalya (2 bin 787), Yunanistan (2 bin 562), Romanya (2 bin 489) ve Azerbaycan (2 bin 180) izledi. Toplam AİHM başvuru sayısı 2025’te yüzde 11 azalarak 53 bin 450’ye geriledi.
2026’DA BAŞVURU PATLAMASI BEKLENİYOR
AİHM kaynakları, 2026 yılının başından itibaren Türkiye’ye yönelik yaklaşık 650 yeni başvuru yapıldığını açıkladı. Bu başvuruların çoğunluğunu, 15 Temmuz darbe girişimi sonrası meslekten ihraç edilenler oluşturuyor. Mahkeme, olası kitlesel başvuru dalgasını “idari olarak etkin yönetmek” amacıyla, 1 Ocak 2026’dan itibaren başvuru prosedüründe bazı özel tedbirler uygulamaya koydu.
Bu tedbirler arasında; başvuruların kapak sayfasıyla sunulması, resmi başvuru formunun internet üzerinden indirilip elektronik olarak doldurulması, her başvurucu için ayrı form doldurulması ve çıktılarının alınarak gönderilmesi yer alıyor.
SPOR KULÜPLERİNDEN GELEN BAŞVURULAR ARTIYOR
AİHM raporu, Türkiye’deki spor kulüplerinden gelen başvuruların arttığını da ortaya koydu. Özellikle Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Tahkim Kurulu’nun bağımsızlığını konu alan yaklaşık 60 başvuru AİHM gündeminde bulunuyor. Mahkeme, bu ay başında aldığı bir kararda Tahkim Kurulu’nun bağımsızlığının yeterli olmadığına hükmetmişti.
