Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası (AHESEN) Genel Başkanı Ahmet Kandemir, TBMM'de gerçekleştirilen bütçe görüşmelerinin ardından 2027 yılı Sağlık Bakanlığı bütçe teklifini değerlendirdi. Kandemir, bütçede kaynakların büyük bölümünün tedavi edici sağlık hizmetlerine ayrıldığını belirterek koruyucu sağlık hizmetlerinin bütçedeki payının artırılması gerektiğini söyledi.

Aile Sağlığı Merkezlerinin (ASM) fiziki koşullarından sağlık çalışanlarının özlük haklarına, yetersiz personel desteğinden sağlıkta şiddete kadar birçok sorunun birinci basamak sağlık hizmetlerinin etkinliğini sınırladığını ifade eden Kandemir, “Bütçede tercih inşaat değil, koruyucu sağlık hizmetleri olmalıdır” dedi.

SAĞLIK BÜTÇESİNİN YÜZDE 69,1'İ TEDAVİ EDİCİ HİZMETLERE AYRILIYOR

2027 yılı Sağlık Bakanlığı bütçe teklifinin 1,97 trilyon lira olarak açıklandığını belirten Kandemir, bu tutarın yüzde 69,1'ine karşılık gelen 1 trilyon 359 milyar liranın tedavi edici sağlık hizmetlerine, yüzde 29,7'sine karşılık gelen 585,4 milyar liranın ise koruyucu sağlık hizmetlerine ayrıldığını kaydetti.

Sağlık politikalarının yalnızca hastalıkların tedavisi üzerinden şekillendirilmesinin uzun vadede sağlık harcamalarını artırabileceğine dikkati çeken Kandemir, koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesinin hem toplum sağlığı hem de ülke ekonomisi açısından önem taşıdığını vurguladı.

Kandemir, hastane yatırımlarının yanı sıra mahalle ölçeğinde hizmet veren aile sağlığı merkezlerinin fiziki ve teknik altyapısının güçlendirilmesi, sağlık çalışanlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve birinci basamak sağlık hizmetlerinin desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

İZİN, BİNA, ÜCRET VE ŞİDDET SORUNLARI ÇÖZÜM BEKLİYOR

Aile hekimliği sisteminin sürdürülebilirliği için öncelikle sahadaki çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini belirten Kandemir, birçok ASM'nin hâlâ prefabrik ve fiziki açıdan yetersiz binalarda hizmet vermeye çalıştığını söyledi. ASM binalarının kamu tarafından doğrudan inşa edilmesi, donatılması ve güvenli çalışma koşullarına uygun hale getirilmesi gerektiğini kaydetti.

Aile sağlığı merkezlerinde görev yapan hekim, ebe ve hemşirelerin yıllık izin, hastalık izni ve analık izni gibi temel haklarını kullanırken yerlerine vekâlet edecek personel bulamadıkları takdirde ücret kesintisiyle karşılaşabildiğini belirten Kandemir, bu durumun çalışanların sosyal ve ekonomik güvencesini zedelediğini ifade etti.

Ücretlerin enflasyon karşısında giderek eridiğini, performansa dayalı ödeme ve kesinti sisteminin çalışanların gelirlerinde ciddi kayıplara yol açabildiğini söyleyen Kandemir, bazı durumlarda kamuda görev yapan sağlık çalışanlarının gelirlerinin yoksulluk sınırının altında kalabildiğini dile getirdi.

ARTAN KİRALAR VE İŞLETME GİDERLERİ ASM'LERİ ZORLUYOR

Aile sağlığı merkezlerinin günlük işleyişini sürdürebilmesi için ayrılan cari ödeneklerin mevcut ekonomik koşulları karşılamaktan uzak olduğunu belirten Kandemir, yüksek enflasyon ve kira artışlarına rağmen ödeneklerin aynı ölçüde güncellenmemesinin hizmet sunumunu zorlaştırdığını kaydetti.

ASM'lerin temel işletme giderlerinin karşılanabilmesi için ekonomik koşullarla uyumlu ve sürdürülebilir bir finansman modeline ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Türkiye'de medyanın değişen yüzü: Tarafsızlık maskesi altında sansür
Türkiye'de medyanın değişen yüzü: Tarafsızlık maskesi altında sansür
İçeriği Görüntüle

SAĞLIKTA ŞİDDETLE MÜCADELE İÇİN ASM GÜVENLİĞİ DE BÜTÇELENDİRİLMELİ

Aile hekimliği çalışanlarının karşı karşıya kaldığı sorunlardan birinin de sağlıkta şiddet olduğunu belirten Kandemir, fiziki açıdan yeterince korunmayan ASM'lerde güvenli hizmet sunumunun giderek zorlaştığını ifade etti.

Sağlık çalışanlarını ve vatandaşları karşı karşıya getiren uygulamaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Kandemir, caydırıcı yasal düzenlemelerin yanı sıra aile sağlığı merkezlerinin güvenliğini sağlayacak fiziki ve teknik önlemler için de bütçeden kaynak ayrılmasını istedi.

Kandemir ayrıca artan iş yükü ve eksik kadroların aile hekimliği sisteminin hizmet kapasitesini olumsuz etkilediğine dikkati çekerek yardımcı ve destek personeli istihdamının artırılması çağrısında bulundu.

AHESEN'DEN SAĞLIK BÜTÇESİ İÇİN ÜÇ TEMEL TALEP

Sağlık bütçesinin toplum sağlığını önceleyen bir anlayışla yeniden ele alınması gerektiğini belirten Kandemir, AHESEN'in çözüm önerilerini üç başlıkta sıraladı:

Koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan kaynak artırılmalı: Merkezi yönetim bütçesinden sağlığa ayrılan pay OECD ortalamalarına yaklaştırılmalı, koruyucu sağlık hizmetlerinin toplam sağlık bütçesi içindeki oranı yükseltilmeli.

Birinci basamak sağlık hizmetleri güçlendirilmeli: Aile sağlığı merkezlerinin fiziki altyapısı kamu tarafından sağlanmalı, çalışanların özlük ve izin hakları güvence altına alınmalı, eksik personel kadroları tamamlanmalı.

Koruyucu sağlık programları yaygınlaştırılmalı: Aşılama, anne-çocuk sağlığı, çevre sağlığı ve erken tanı-tarama programlarına daha fazla kaynak aktarılmalı.

“HASTALIĞI TEDAVİ ETMEK KADAR ORTAYA ÇIKMADAN ÖNLEMEK DE ÖNEMLİ”

Sağlık bütçesinin yalnızca mevcut hastalıkların tedavisine yönelik değil, toplumun gelecekteki sağlık ihtiyaçlarını da gözeten bir anlayışla hazırlanması gerektiğini vurgulayan Kandemir, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Biz hastalık ortaya çıktıktan sonra yüksek maliyetlerle müdahale eden bir sistem yerine, hastalıkları daha ortaya çıkmadan önleyen, çalışanını koruyan ve vatandaşına eşit erişim sunan bir sağlık bütçesi talep ediyoruz. Güçlü bir sağlık sistemi, yalnızca hastanelerin kapasitesiyle değil, koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliği ve birinci basamağın gücüyle ölçülür.”