Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), Afganistan’da Taliban yönetiminin kız çocukları ve kadınlara yönelik uyguladığı eğitim kısıtlamalarına ilişkin yeni verileri paylaştı.
Taliban’ın Ağustos 2021’de yeniden iktidara gelmesinin ardından kız çocuklarının ilkokuldan sonra eğitimlerine devam etmesine izin verilmedi. UNESCO, bu uygulamanın son 20 yılda kız çocuklarının eğitime erişiminde elde edilen kazanımları tersine çevirdiğine dikkati çekti.
EĞİTİMDEN MAHRUM KALAN KIZ ÇOCUKLARININ SAYISI ARTIYOR
UNESCO’ya göre ortaöğretime erişimi engellenen kız çocuklarının sayısı geçen yıla göre 200 bin artarak yaklaşık 2,4 milyona ulaştı.
Kuruluş, yasağın devam etmesi halinde eğitimden mahrum bırakılan kız çocuklarının sayısının 2030 yılına kadar yaklaşık 4 milyona çıkabileceği uyarısında bulundu.
UNESCO'nun Acil Durumlarda Eğitim Programı Koordinatörü Hoda Jaberian, Afganistan'daki kız çocuklarının ve kadınların eğitim görmesinin temel bir insan hakkı olduğunu belirterek, kadınların çalışma, seyahat ve hareket özgürlüğüne de sahip olması gerektiğini vurguladı.
ÜNİVERSİTELERİN KAPILARI DA KADINLARA KAPATILDI
Taliban yönetimi, 2021’de iktidara dönmesinin ardından kadın ve kız çocuklarına yönelik çok sayıda kısıtlama uyguladı.
Kız çocuklarının ortaokul ve liselere devam etmesi Mart 2022’de yasaklandı. Aynı yılın ilerleyen dönemlerinde üniversitelerde kadın öğrencilerin eğitim görmesinin de önüne geçildi.
Kadınların üniversitelerin yanı sıra kamuya açık parklar, spor salonları ve güzellik salonları gibi alanlara erişimleri de engellendi.
UNESCO, 2001 yılında kız çocuklarının eğitime erişiminin ciddi ölçüde kısıtlı olduğunu, ancak 2021'e gelindiğinde yaklaşık 1 milyon kız çocuğunun ortaöğretime kayıtlı bulunduğunu belirtti.
KISITLAMALARIN EKONOMİK BEDELİ 9,6 MİLYAR DOLAR
Eğitim kısıtlamalarının Afganistan ekonomisine de uzun vadeli etkileri olacağı belirtildi.
UNESCO, kadınlara ve kız çocuklarına yönelik kısıtlamaların 2066 yılına kadar Afganistan ekonomisine yaklaşık 9,6 milyar dolara mal olabileceği tahmininde bulundu.
Ülkedeki genel eğitim sisteminde de ciddi sorunların sürdüğü kaydedildi. İlkokul çağındaki çocukların yarısından fazlasının eğitim dışında olduğu, 10 yaşındaki çocukların yüzde 90’ından fazlasının ise basit bir metni okuyamadığı bildirildi.
Okullardaki içme suyu, sanitasyon ve ısıtma sistemlerindeki yetersizliklerin yanı sıra son yıllarda yaşanan depremler ve diğer doğal afetlerin de eğitim sistemindeki sorunları ağırlaştırdığı belirtildi.
GERİ DÖNÜŞLER EĞİTİM SİSTEMİNDEKİ BASKIYI ARTIRIYOR
UNESCO, 2023’ten bu yana 7 milyondan fazla Afganistan vatandaşının ülkeye geri döndüğünü veya geri dönmek zorunda kaldığını bildirdi.
Kuruluşa göre geri dönüşler, zaten ciddi sorunlarla karşı karşıya olan Afganistan eğitim sistemi üzerindeki baskıyı daha da artırıyor. UNESCO, kız çocuklarının eğitim hakkının yeniden tesis edilmesi çağrısını yineledi.