CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, deprem riski taşıyan ve “kendiliğinden yıkılabilecek” durumda olduğu belirtilen yapı stokunu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Avşar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle kapsamlı bir yazılı soru önergesi verdi.
Önergede Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğuna dikkat çeken Avşar, resmi açıklamalara göre 6 milyon bağımsız birimin risk altında bulunduğunu, bunlardan 2 milyonunun ise acil dönüşüm beklediğini vurguladı.
“2 MİLYON BAĞIMSIZ BİRİM ACİL DÖNÜŞÜM BEKLİYOR”
Türkiye nüfusunun yüzde 71’inin deprem riski taşıyan bölgelerde yaşadığını belirten Avşar, ortalama iki yılda bir yıkıcı deprem meydana geldiğini hatırlattı. 6 Şubat depremlerini örnek gösteren Avşar, riskli yapı stokunun hızla dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti.
“BÜTÇEDE FAİZE AYRILAN PAY, DÖNÜŞÜM VE AFETTEN 5 KAT FAZLA”
Deprem riski yüksek bir coğrafyada yeterli hazırlığın yapılmadığını savunan Avşar, 2026 bütçesine ilişkin rakamları da paylaştı. Buna göre Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na 111 milyar 125 milyon 672 bin TL, AFAD’a ise 375 milyar 452 milyon 610 bin TL ayrıldığını belirtti. İki kurumun toplam bütçesinin 486 milyar 578 milyon 282 bin TL olduğunu aktaran Avşar, bütçede faize ayrılan payın dönüşüm ve afet kalemlerinin yaklaşık 5 katı olduğunu öne sürdü.
Ayrıca şehircilik ve risk odaklı bütünleşik afet yönetiminin toplam bütçe içindeki payının yüzde 2,9’dan yüzde 2,7’ye gerilediğini, yerel yönetimlerin genel bütçeden aldığı payın da düşürüldüğünü ifade etti.
“İSTANBUL’DA 600 BİN BİRİM HER AN ÇÖKEBİLİR”
Avşar, Bakan Murat Kurum’un bütçe görüşmelerinde İstanbul’da 1,5 milyon yapının risk altında olduğunu ve 600 bin bağımsız birimin her an çökebilecek durumda bulunduğunu söylediğini hatırlattı. Bilim insanlarının İstanbul’da acil ve kesintisiz kentsel dönüşüm çağrısı yaptığını belirten Avşar, iktidarın bu tabloya rağmen yeterli adım atmadığını savundu.
KANAL İSTANBUL TARTIŞMASI
Açıklamasında Kanal İstanbul projesine de değinen Avşar, Danıştay’ın talebiyle hazırlanan bilirkişi raporunda projenin jeolojik açıdan ağır riskler barındırdığına dikkat çekildiğini öne sürdü. Projenin İstanbul’un deprem güvenliğini zayıflatma potansiyeli taşıdığını savunan Avşar, bu durumun yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
“BÜTÜNCÜL BİR DEPREM KANUNU ŞART”
Yarısı Bizden Kampanyası ve Yerinde Dönüşüm Projesi hedeflerinin gerisinde kalındığını belirten Avşar, Türkiye’nin riskli yapı stokunun mevcut uygulamalarla dönüştürülemeyeceğini söyledi. Avşar, tüm paydaşları kapsayan, görev ve sorumlulukları net biçimde tanımlayan ve kaynak planlamasını içeren bütüncül bir Deprem Kanunu çıkarılması gerektiğini dile getirdi.
BAKANLIĞA YÖNELTİLEN SORULAR
Avşar, önergesinde şu sorulara yanıt istedi:
Türkiye genelinde riskli ve çok riskli durumda bulunan bağımsız birim sayısı kaçtır, illere göre dağılımı nedir?
“Kendiliğinden yıkılabilecek” durumda olduğu belirtilen 2 milyon birim için özel bir çalışma ya da acil eylem planı var mıdır?
2026 bütçesinde dönüşüm ve afet yönetimi için ayrılan kaynak yeterli midir? Alternatif finansman arayışları söz konusu mudur?
Türkiye’nin depremselliğine uygun kapsamlı bir Deprem Kanunu çıkarılması planlanmakta mıdır?
Kanal İstanbul’a ilişkin bilirkişi raporundaki deprem riski tespitleri doğrultusunda yeni bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Muhtemel Marmara depremine ilişkin tahliye, toplanma alanları, arama-kurtarma ve iletişim başlıklarını içeren bir acil eylem planı bulunmakta mıdır?
Önergeye ilişkin Bakanlığın vereceği yanıt merakla bekleniyor.