ABD'de 13 Kasım Cuma günü yaşanan hava trafik kontrol iletişim arızası, ülke genelinde uçuşların durmasına ve havalimanlarında büyük bir kaosa neden oldu. Federal Havacılık İdaresinin (FAA) aldığı kararın ardından 10 binden fazla uçuş ertelenirken yüz binlerce yolcu havalimanlarında mahsur kaldı. Krizin ayrıntıları, pilotlar ile hava trafik kontrolörleri arasındaki telsiz konuşmalarına ve kokpitlere gönderilen mesajlara yansıdı.
PİLOTLAR PARAZİT VE İLETİŞİM SORUNLARINI BİLDİRDİ
Eski ekipmanların yenilenmesi sırasında yaşanan bir aksaklık nedeniyle ülke genelindeki uçuş sistemlerini birbirine bağlayan Terminal Radar Yaklaşma Kontrolü (TRACON) sisteminde arıza meydana geldi. The Wall Street Journal tarafından derlenen telsiz kayıtları, havalimanlarında yaşanan karmaşayı gözler önüne serdi.
Uçuşların durdurulmasından önce Chicago, Indianapolis ve diğer bölgelerin yakınlarındaki hava sahasında pilotlar parazit ve iletişim sorunları bildirmeye başladı.
Doğu Saati'yle 15.12'de Kansas City Merkezi kontrolörü, "Frekansta çatırtı sesi duyuyor musunuz?" diye sordu. Chicago merkezli pilot ise "Evet, o paraziti duyuyoruz. İlk bağlandığımızda mikrofonun takılı kaldığını düşündük, bu yüzden kalkışa geri döndük" yanıtını verdi.
Telsiz sistemlerinde bir kişinin konuşması halinde başka hiç kimsenin konuşamaması nedeniyle hatların açık bırakılması ve gerektiğinde hızlı açıklamalar yapılması önem taşıyor. Sürekli parazit oluşması ise telsiz hattını kullanılamaz hale getirerek kalkış ve inişlerin koordinasyonunu zorlaştırdı.
NEW YORK MERKEZİ İLETİŞİM SORUNUNU DOĞRULADI
İletişim sorunlarının yayılmasıyla kontrolörler kendi havalimanları ve hava sahalarındaki trafiği durdurmaya başladı. Bir kontrolör, Terminal Radar Yaklaşma Kontrolü olarak bilinen TRACON tesisinde sorun yaşandığını bildirdi.
Saat 15.47'de New York Merkezi kontrolörü, New York'a giden bir pilota seslenerek, "Tamam, seni çağırdığımı duydun mu? Şu anda frekans sorunları yaşıyorum" dedi. Pilot ise "Hayır, ikimiz de sizi duymadık. Bunun için üzgünüm" karşılığını verdi.
CHICAGO O'HARE KULESİ KALKIŞLARI DURDURDU
Saat 15.50'de Chicago O'Hare Havalimanı kontrol kulesinden yapılan duyuruda, frekanstaki tüm kalkış uçuşlarının durdurulduğu bildirildi.
Kontrolör, "Frekanstaki tüm kalkış uçuşları, kimseyi kalkışa veremiyoruz. Tracon tüm frekansları kaybetti, bu nedenle Tracon kaynaklı olarak şu anda hiçbir uçak kalkmayacak" ifadelerini kullandı.
Saat 15.54'te iletişimin tamamen kopması ve iniş-kalkışların yönetilemez hale gelmesi üzerine FAA, ülke genelinde kalkışları durduran bir karar aldı.
Kansas City Merkezi kontrolörü de kendi havalimanına yönelik anonsunda, "Yaygın frekans kesintileri nedeniyle uçuş durdurma kararı artık ikinci bir duyuruya kadar tüm merkezler ve tüm varış noktaları için ülke çapında geçerlidir" dedi.
HAVALİMANLARINDA PARK YERİ KALMADI
Saat 16.43'e gelindiğinde uçakların kalkış yapamaması nedeniyle havalimanları dolmaya başladı. Gelen bazı uçuşlar, açık kapı ve park yeri bulabilmek için başka havalimanlarına yönelmek zorunda kaldı.
Havayolu kontrol odaları ile kokpitler arasındaki ACARS mesajları da yaşanan güçlüğü ortaya koydu.
American Airlines'ın 2438 sefer sayılı uçuşundan gönderilen mesajda, "SAN'DA PARK YERİ KALMADI, ALTERNATİF OLARAK BELKİ ONT VEYA LAX GEREKECEK" ifadeleri yer aldı.
Aynı havayolunun 0358 sefer sayılı uçuşundan ise "HEY HEY HEY NE HABER DOSTUM, HAVA TRAFİK KONTROL UÇUŞ DURDURMALARI/İLETİŞİM ARIZASI HAKKINDA BİR GÜNCELLEME VAR MI" mesajı iletildi.
HAVAYOLLARI GECE BOYUNCA OPERASYONLARI DURDURDU
Uçuş durdurma kararının uzaması üzerine havayolları saat 19.00 itibarıyla gece boyunca operasyonlarını sonlandırmaya başladı.
Envoy tarafından işletilen American Eagle uçuşuna gönderilen ACARS mesajında, "YÖNETİMDEN HABER GELDİ, HAVAYOLU GECE BOYUNCA OPERASYONLARINI DURDURUYOR. HENÜZ YAPMADIYSANIZ HERKESİ UÇAKTAN İNDİRİN. ÖNÜMÜZDEKİ BİR SAAT İÇİNDE İPTALLERİN GELMESİNİ BEKLEYİN" denildi.
UÇUŞ DURDURMA KARARI 20.19'DA KALDIRILDI
Saat 20.19'da uçuş durdurma kararı kaldırıldı. Ancak cuma günkü uçuşların yüzde 35'inden fazlasının iptal edilmesi nedeniyle uçaklar, pilotlar ve mürettebat üyeleri farklı noktalarda kaldı.
Birçok pilot ve kabin görevlisinin çalışma süresi sınırlarına ulaşması, havayollarını operasyonlarını yeniden düzenlemek zorunda bıraktı.
United Airlines'ın 659 sefer sayılı uçuşuna gönderilen bir başka ACARS mesajında ise şu ifadeler yer aldı:
"HALA BENİMLE MİSİNİZ EMİN DEĞİLİM AMA İYİ HABERLERİM VAR. UÇUŞ DURDURMA KARARININ YAKINDA SONA ERMESİ ÖNGÖRÜLÜYOR. FAA DAHA ÖNCE BUNUN KONTROLLÜ VE ÖLÇÜLÜ BİR BAŞLATMA OLACAĞINI SÖYLEMİŞTİ. UÇUŞLARA ÇOK YAVAŞ BİR BAŞLANGIÇ YAPILMASINI BEKLİYORUM. AMA UMUT VAR."




