Çin ve ABD, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin kolaylaştırılması amacıyla yeni bir mekanizma kurulması konusunda anlaşmaya vardı. Çin Ticaret Bakanlığı, yürütülen istişareler sonucunda “Ticaret Kurulu” oluşturulacağını ve yaklaşık 30 milyar dolar değerindeki mal ticaretinde karşılıklı tarife indirimi uygulanacağını açıkladı.
Yeni mekanizmanın yanı sıra yatırım, tarım, finansal hizmetler ve yapay zeka gibi alanlarda da iki ülke arasında yeni çalışma kanallarının oluşturulması kararlaştırıldı.
KÖMÜR TİCARETİ DE KAPSAMA ALINDI
Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, yeni Ticaret Kurulu çerçevesindeki görüşmeler sonucunda 30 milyar dolar değerindeki mal ticaretinde karşılıklı gümrük vergilerinin düşürülmesi konusunda uzlaşmaya varıldı.
Anlaşma kapsamına kömür ithalatı da dahil edildi. Çin’in 2027 ve 2028 yıllarında ABD’den kömür ithal etmesi planlanıyor.
İki ülke ayrıca ekonomi ve ticaret istişareleri mekanizması kapsamında bir “Yatırım Kurulu” oluşturulması konusunda da mutabık kaldı. Kurulun, iki ülke arasındaki potansiyel yatırımların yanı sıra yatırımcıların karşılaşabileceği engeller konusunda düzenli iletişim sağlayan bir platform olarak faaliyet göstermesi hedefleniyor.
TARIM VE FİNANSAL HİZMETLERDE YENİ DÖNEM
Tarım alanında da yeni bir çalışma grubunun kurulması kararlaştırıldı. Bu grubun, ABD ve Çin'in tarım ürünlerinde karşılıklı pazar erişimini artırmaya yönelik görüşmeler yürütmesi planlanıyor.
Taraflar finansal hizmetler alanında da prensipte anlaşmaya vardı. Buna göre Çin, ABD sermayeli kuruluşlar da dahil olmak üzere yabancı finansal hizmet şirketlerinin ülkede şube açma ve faaliyet gösterme başvurularını değerlendirecek.
YAPAY ZEKA İÇİN DİYALOG KANALI KURULUYOR
Görüşmelerin dikkat çeken başlıklarından biri de yapay zeka oldu.
Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in liderlik ettiği heyetler, yapay zekanın beraberinde getirdiği riskler ve sunduğu fırsatlar konusunda ilk görüşmeyi gerçekleştirdi.
İki ülke, diyaloğun ikinci turunun kasım ayı sonundan önce yapılması konusunda anlaşırken, yapay zeka teknolojileriyle bağlantılı olası kazalar konusunda doğrudan iletişim kurulmasını sağlayacak bir kanal oluşturulmasına da karar verdi.
GEÇİCİ MUTABAKATIN SÜRESİ OCAK 2027’YE UZATILDI
Çin Ticaret Bakanlığı, tarafların mevcut ekonomik ve ticari anlaşmazlıkları görüşmeye devam edeceğini bildirdi.
Malezya'daki müzakerelerde varılan ve daha önce 10 Kasım'a kadar uzatılan geçici mutabakatın süresi ise 10 Ocak 2027'ye kadar yeniden uzatıldı. Bu süre içerisinde tarafların karşılıklı olarak kabul edilebilir kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmak için çalışmalarını sürdüreceği belirtildi.
ABD-ÇİN ARASINDA TİCARET GERİLİMİ
ABD ile Çin arasındaki ticari anlaşmazlıklar, Donald Trump'ın ikinci başkanlık döneminde Washington'ın Çin ürünlerine yönelik gümrük vergilerini artırması ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları genişletmesiyle yeniden gündemin üst sıralarına çıktı.
Pekin'in küresel tedarik zincirinde önemli paya sahip nadir toprak elementlerinin ihracatına yönelik kontrol tedbirleri de gerilimin önemli başlıklarından biri oldu.
İki ülkenin heyetleri, anlaşmazlıkları çözmek amacıyla farklı dönemlerde İsviçre, İngiltere, İsveç, İspanya, Malezya, Fransa ve Güney Kore'de bir araya geldi.
Taraflar, müzakereler sırasında karşılıklı tarife artışlarını iki kez 90 günlük dönemlerle askıya aldı. Malezya'daki görüşmelerin ardından ise ekonomik anlaşmazlıkların çözümüne yönelik geçici mutabakat çerçevesinde uzlaşmaya varıldığı duyuruldu.
BUSAN GÖRÜŞMESİ SONRASI GEÇİCİ UZLAŞI
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 30 Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan kentinde gerçekleştirdiği görüşmenin ardından iki ülke arasında ticari anlaşmazlıkların bazı başlıklarında geçici uzlaşı sağlandı.
Taraflar, birbirlerine uyguladıkları yüzde 24'lük ek tarifelerin 10 Kasım'dan itibaren bir yıl süreyle ertelenmesi konusunda anlaşmıştı.
Çin, fentanil ve bu maddelerin üretiminde kullanılan öncül kimyasalların ihracatının kontrolüne yönelik adımlar atmayı taahhüt ederken, ABD de Çin'e bu alandaki gerekçelerle uygulanan yüzde 20'lik ek tarifeyi yüzde 10'a indirme kararı aldı.
Washington ayrıca ihracat kontrol listesinde bulunan şirketlerin yüzde 50'den fazla paya sahip olduğu ortaklıkları kapsayan düzenlemenin yürürlüğe girişini bir yıl erteledi. Çin de nadir toprak elementlerinin ihracatına ilişkin aldığı kontrol tedbirlerinin uygulanmasını bir yıl süreyle erteleme kararı aldı.
LİMAN ÜCRETLERİNDE KARŞILIKLI ERTELEME
ABD'nin Çin'in denizcilik, lojistik ve gemicilik sektörlerine yönelik 301. madde soruşturması sonrasında aldığı, ABD limanlarını kullanan Çin gemilerinden ton başına ek ücret alınmasına ilişkin karar da bir yıl ertelendi.
Çin yönetimi ise söz konusu ABD kararına karşı aldığı misilleme tedbirlerinin uygulanmasını aynı süreyle erteleyeceğini açıkladı.
Son gelişmelerle birlikte Washington ve Pekin arasındaki ticari görüşmelerin kapsamı yalnızca gümrük tarifeleriyle sınırlı kalmazken, yatırım, tarım, finans ve yapay zeka gibi farklı alanlara yayılan yeni müzakere kanallarının oluşturulması hedefleniyor.
