İran ile ABD arasında varıldığı belirtilen mutabakatın resmi imza töreninin 19 Haziran’da İsviçre’nin Bürgenstock kentinde gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Anlaşmanın içeriğine ilişkin taraflardan henüz resmi bir açıklama yapılmazken, uluslararası basında mutabakatın maddelerine dair çeşitli iddialar gündeme gelmeye devam ediyor.
SUUDİ BASININDAN 14 MADDELİK TASLAK İDDİASI
Suudi Arabistan merkezli El Arabiya, mutabakatın şartlarını içerdiğini öne sürdüğü 14 maddelik bir metin yayımladı.
Habere göre metinde, Lübnan da dahil olmak üzere bölgedeki tüm cephelerde çatışmaların sona erdiğinin teyit edildiği ifade edildi. Daha önce İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ise bu yöndeki iddiaları reddederek Hizbullah’a karşı operasyonların süreceğini açıklamıştı.
Taslakta ayrıca İran ve ABD’nin birbirlerinin iç işlerine müdahale etmeme konusunda mutabık kaldığı, müzakerelerin ise 60 gün içinde tamamlanmasının hedeflendiği belirtildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN ÜÇ AYRI DÜZENLEME
El Arabiya’nın aktardığı maddeler arasında Hürmüz Boğazı’yla ilgili üç başlık da yer aldı.
Buna göre ABD’nin deniz ablukasını kaldırması, Hürmüz Boğazı’nın 30 gün içerisinde tam kapasiteyle yeniden faaliyete geçirilmesi ve İran’ın bölgedeki tüm mayınları temizlemesi öngörülüyor.
EKONOMİK YAPTIRIMLAR VE MALİ DESTEK GÜNDEMDE
İddiaya göre anlaşma metni İran’ın ekonomik taleplerine yönelik önemli düzenlemeler de içeriyor.
Bunlar arasında İran’ın yeniden inşası için 300 milyar dolarlık kaynak sağlanması, tüm yaptırımların kaldırılması, petrol ve petrokimya ürünlerinin satışının kolaylaştırılması ile dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması yer alıyor.
NİHAİ ANLAŞMA İÇİN YENİ SÜREÇ ÖNGÖRÜLÜYOR
Taslak metinde İran’ın hiçbir koşulda nükleer silah üretmeyeceği yönünde bir taahhüt bulunduğu da ileri sürüldü.
Bunun yanı sıra, nihai anlaşmaya ulaşılıncaya kadar tarafların mevcut pozisyonlarını korumasını sağlayacak bir uygulama mekanizmasının kurulacağı ifade edildi. Maddelerin uygulanmasının doğrulanmasının ardından kapsamlı bir nihai anlaşma için müzakerelerin başlatılması ve son metnin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin bağlayıcı kararıyla onaylanması planlanıyor.
TRUMP’TAN 300 MİLYAR DOLAR AÇIKLAMASI
Mutabakat maddelerine ilişkin iddialar konusunda taraflardan resmi doğrulama gelmezken, ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran’a 300 milyar dolarlık yardım yapılacağı yönündeki iddiayı reddetti.
Bu açıklama, El Arabiya’nın yayımladığı maddelerin doğruluğuna ilişkin soru işaretlerini artırırken, anlaşmanın nihai içeriğine dair belirsizlik sürüyor.
