Dünyanın sonuna ilişkin iddialar arasında yıllardır dolaşan 13 Kasım 2026 tarihi, 66 yıl önce yayımlanan bir bilimsel çalışmadan kaynaklanıyor. 1960 yılında Science dergisinde yayımlanan makalede, insan nüfusunun giderek hızlanan biçimde artmaya devam etmesi halinde 2026 yılında matematiksel olarak sonsuza yaklaşacağı öne sürüldü.
Çalışmanın yazarları Avusturyalı-Amerikalı profesör ve sibernetik uzmanı Heinz von Foerster ile öğrencileri Patricia M. Mora ve Lawrence W. Amiot oldu. Araştırmacılar, insan nüfusunun yalnızca üstel değil, giderek hızlanan bir oranla büyüdüğünü savunarak geçmiş nüfus verilerini geleceğe taşıyan bir model oluşturdu.
“KIYAMET GÜNÜ” HESABI NASIL YAPILDI?
Araştırmacılar, son 2 bin yıla ilişkin 24 farklı dünya nüfusu tahminini inceleyerek insan nüfusunun geçmişte sürekli olarak önceki tahminlerin üzerinde seyrettiğini ileri sürdü.
Bu verilerden hareketle nüfus artışının aynı şekilde sürmesi halinde 2026 yılında insan nüfusunun matematiksel olarak sonsuza yaklaşacağı sonucuna ulaşıldı. Çalışmanın başlığı da bu nedenle “Kıyamet Günü: 13 Kasım 2026, Cuma” olarak belirlendi.
Araştırmacılar, insanların iletişim kurma, bilgi paylaşma ve birlikte sorun çözme kapasitesinin nüfus artışını diğer canlılardan farklı hale getirdiğini savundu.
NÜFUS ARTIŞI BEKLENEN HIZIN GERİSİNDE KALDI
Söz konusu model, 1970’ler ve 1980’ler boyunca bazı demografik tahminlerden daha başarılı sonuçlar verdi. Ancak yaklaşık 1993 yılından itibaren dünya nüfusu modelin öngördüğü hızın gerisinde kalmaya başladı.
Bunda küresel doğum oranlarının düşmesi önemli rol oynadı. Günümüzde dünya genelindeki doğum oranı, 1960 yılındaki seviyenin yarısından biraz daha düşük durumda.
Bu nedenle 1960 yılında yapılan hesaplamanın öngördüğü şekilde nüfusun 13 Kasım 2026’da sonsuza yaklaşması beklenmiyor.
ÇALIŞMA YILLARCA TARTIŞILDI
Makalenin yayımlanmasının ardından ortaya atılan hesaplamalar uzun süre bilim dünyasında tartışıldı. Science dergisi sonraki yıllarda çalışmanın sonuçlarını eleştiren matematikçi ve demografların görüşlerine de yer verdi.
Buna rağmen “Kıyamet Günü” denklemi, 1960’lardan 1980’lere kadar genetik, ekoloji ve demografi alanlarındaki çeşitli akademik çalışmalarda anılmaya devam etti.
Araştırmacıların ortaya koyduğu senaryonun gerçekleşmemesi, çalışmanın temelindeki matematiksel modelin gelecekteki nüfus hareketlerini kesin biçimde öngöremediğini ortaya koydu.
13 KASIM’DA DÜNYANIN SONU GELMEYECEK
13 Kasım 2026 tarihinin insanlığın sonunu getireceğine ilişkin bilimsel bir veri bulunmuyor. Söz konusu tarih, 1960 yılında belirli nüfus artış varsayımlarının geleceğe taşınmasıyla elde edilen matematiksel bir sonuçtan ibaret.
Aradan geçen 66 yılda doğum oranlarının düşmesi ve nüfus artış hızının modelde öngörülenden farklı seyretmesi, bu hesaplamanın gerçek dünyadaki demografik gelişmeleri karşılamadığını gösterdi.
