Kayseri'deki Kültepe Kaniş-Karum Höyüğü'nde yürütülen kazılarda gün yüzüne çıkarılan çivi yazılı tabletler, binlerce yıl öncesinin ticaret hayatına ışık tutmaya devam ediyor. Yeni görüntüleme teknolojileri sayesinde açılmadan incelenen bir tablet zarfının içeriği ilk kez okunurken, ortaya çıkan bilgiler dönemin ticari ilişkilerini gözler önüne serdi.
4 BİN YILLIK TİCARİ ANLAŞMA ORTAYA ÇIKTI
Kayseri Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen eserler arasında yer alan ve çamur zarf içerisinde korunan kil tablet, Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (CNRS) ile Hamburg Üniversitesi'nin ortak çalışması kapsamında incelendi. Gelişmiş görüntüleme yöntemleriyle çözümlenen çivi yazısında, Şarapunuwa'nın oğlu Şawidaşu ile Enişar arasında buğday ve arpa ticaretine ilişkin bir anlaşmanın kayıt altına alındığı belirlendi.
KÜLTEPE'DE 23 BİNİ AŞKIN BELGE BULUNDU
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi ve Kültepe Kazı Heyeti Başkanı Fikri Kulakoğlu, bölgede bugüne kadar yaklaşık 23 bin 500 çivi yazılı belgenin gün yüzüne çıkarıldığını açıkladı.
Kulakoğlu, söz konusu arşivin UNESCO Dünya Belleği Programı'na "Özel Asur Tüccar Arşivleri" adıyla kaydedildiğini belirterek, koleksiyonun önemli bölümünün Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergilendiğini ifade etti. Ayrıca geçmiş yıllarda yurt dışına kaçırılan yaklaşık 4 bin tabletin de farklı dünya müzelerinde bulunduğunu söyledi.
ASURLU TÜCCARLARIN TİCARET MERKEZİYDİ
Yaklaşık 4 bin yıl önce, bugünkü Musul'un güneyindeki Asur kentinden gelen tüccarların Kültepe'yi ticaret merkezi olarak seçtiğini aktaran Kulakoğlu, ekonomik ve idari faaliyetlerin büyük bölümünün burada yürütüldüğünü belirtti.
Borç, alacak, sipariş ve sözleşmeler gibi ticari işlemlerin tamamının çivi yazılı tabletlere kaydedildiğini ifade eden Kulakoğlu, dönemin ekonomik yaşamına dair en önemli bilgilerin bu belgelerde saklı olduğunu vurguladı.
TEKNOLOJİ TARİHİN SIRLARINI AÇIĞA ÇIKARIYOR
Çivi yazılı tabletlerin büyük bölümünün koruyucu çamur zarflar içerisinde muhafaza edildiğini belirten Kulakoğlu, geçmişte bu zarflar açılmadan içeriklerinin öğrenilemediğini söyledi.
Günümüzde kullanılan tomografi benzeri yüksek hassasiyetli cihazlar sayesinde tabletlerin zarar görmeden görüntülenebildiğini ifade eden Kulakoğlu, bu yöntemle zarfın içindeki tüm yazıların detaylı şekilde okunabildiğini kaydetti.
TİCARET HAYATINA DAİR YENİ BİLGİLER ELDE EDİLİYOR
Yeni teknolojiyle incelenen zarflı tabletlerin, bugüne kadar bilinmeyen birçok ayrıntıyı ortaya çıkardığını belirten uzmanlar, belgelerin büyük bölümünün ticari anlaşmalarla ilgili olduğunu ifade ediyor.
Araştırmacılara göre tabletlerde zaman zaman günlük yaşama ilişkin kayıtlar da yer alsa da, belgelerin ana temasını ekonomik ilişkiler, para alışverişi ve ticari sözleşmeler oluşturuyor. Bu keşifler, Anadolu'nun binlerce yıl önceki ticaret ağlarının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlıyor.